Proeverij: Bikavér uit Eger en Szekszárd

Het Bikavér-duel tussen Eger en Szekszárd werd het genoemd, de proeverij die afgelopen vrijdag plaatsvond in de prachtige balzaal van Hotel Corinthia in Boedapest. De naam riep bij mij beelden op van woeste stieren en Spaanse torreadoren, maar van een duel tussen de twee wijnregio's was natuurlijk geen sprake. Ik schreef er al eerder uitgebreid over: Bikavér uit Eger smaakt gewoon anders dan die uit Szekszárd. Wat de twee wijngebieden echter wel gemeen hebben, is dat ze allebei mooie Bikavér maken. De Hongaarse wijncritici ten spijt, die klagen over het gebrek aan één duidelijke stijl in deze cuvée. Voor mij was deze proeverij ook een ideale gelegenheid om kennis te maken met minder bekende wijnhuizen. Ik proefde 12 wijnen en beschrijf er hieronder een aantal in het kort.

Németh János - Sygno Bikavér 2013 (Szekszárd)
Een intense, aromatische warme geur van donker fruit, ietwat geparfumeerd.
Gemiddeld intense smaken van eveneens donker fruit, ferme tannines, drogend in de mond, mooi zuren en een lange afdronk. Niet heel complex, weinig concentratie, maar wel oké.

Juhász Pince - Egri Bikavér 2011 (Eger)
In de neus warme geuren, zoete kruiden.
De smaak is zeer zacht, met kersen en drop. Zachte tannines. Gemiddeld lange afdronk. De wijn is niet heel geconcentreerd, eerder licht en lieflijk. Ook deze wijn is niet heel bijzonder, maar wel in prima in orde.

Vida - Szekszárdi Bikavér 2012 (Szekszárd)
Verleidelijke, warme geuren, veel fruit, kruiden en salmiak.
In de smaak veel rijp, donker fruit. Mooie zuren, al zouden die een ietsiepietsie meer mogen zijn. Zachte tannines. Uitstekende balans, elegantie, een ronde, rijke, fluwelige wijn.

Fritz - Bikavér 2012 (Szekszárd)
Een intense geur van donker fruit en kruiden.
In de smaak zwarte bes en kruiden.
Een zachte wijn met een gemiddelde body, zachte tannines en goed houtgebruik. Goede balans. Niet heel bijzonder, weinig diepte, maar wel goed gemaakt.

Thummerer - Bikavér Superior 2012 (Eger)
In de geur rode bessen en kruiden.
In de smaak donker fruit en kruiden. De tannines zijn zacht, maar nog niet helemaal ingebed. Mooie zuren. Een zachte, elegante, ronde wijn.

Thummerer - Bikavér Grand Superior 2011 (Eger)
Een intense geur van zwart fruit.
De smaak is ook intens. Donker fruit, vooral zwarte bes. Mooie zuren, fluwelen tannines, een lange afdronk, vol, rond, harmonieus, geconcentreerd.

St. Andrea - Merengő 2011 (Eger)
Wat vreemde, onaangename geuren van muf maanzaad en augurk.
Een intense smaak van donker fruit, kruiden en wat aardsheid. Mooie zuren, zachte tannines. Een volle, ronde wijn met complexe smaken en een lange afdronk. 

De Bikavér van Heimann uit Szekszárd was op. Die heb ik dus jammer genoeg niet kunnen proeven.

Favorieten
Mijn favorieten van de avond waren:
- Vida - Szekszárdi Bikavér 2012 (Szekszárd)
- Thummerer - Bikavér Superior 2012 (Eger)
- Thummerer - Bikavér Grand Superior 2011 (Eger)
- St. Andrea - Merengő 2011 (Eger) (ondanks de onprettige geuren)

De wijnen die ik wel geproefd heb, maar me niet helemaal konden bekoren:
- Bolyki - Bikavér Classicus 2013 (Eger)
- Gróf Buttler - Egri Bikavér 2013 (Eger)
- Lajvér - Szekszárdi Bikavér Selection 2012 (Szekszárd)
- Petrény - Egri Bikavér 2012 (Eger); sommige medeproevers vond dit echter een uitstekende wijn
- Tüske - Bikavér 2011 (Szekszárd)

Enkele sfeerfoto's

Bikavér-proeverij: proefnotities (2)

Na de gortdroge feiten van de vorige keer is het tijd voor het leuke werk. Proefnotities! We proefden op de Bikavér-proeverij twintig wijnen. Er stonden er weliswaar vijftien op het programma, maar onze presentator Gabriella Mészáros blééf ons verrassen met alweer een toegift. Let wel: we proefden blind. Gezien de uitslag van de avond is het belangrijk om dit te benadrukken.

De vijf mooiste wijnen 
Na afloop telden we de stemmen. Bijna unaniem vonden we dit de vijf mooiste wijnen van de avond:

1. Gróf Buttler - Egri Bikavér Premium - Szarkás tető 2003 - Eger

In de warme geur mooie, rijpe kersen, bramen, karamel en chocolade.
De wijn komt bijna likeurachtig over in de mond. Een volle wijn met kersen, pruimen en chocolade in de smaak. Fluwelig, harmonieus. Top! Alles in deze wijn is op zijn plaats. 

2. St. Andrea - Egri Bikavér Superior - Merengő 2002 - Eger

Geweldig rijpe geuren, met in de uitloop een pietsie stoffigheid.  
Veel rijp fruit in de smaak, met kersenbonbons en wat laurier. 
Een praaaaachtige, rijpe wijn. De tannines zijn wat drogend in de mond. Een schitterende wijn die ondanks zijn leeftijd, staat als een huis. 

3. St. Andrea - Egri Bikavér - Áldás 2008 - Eger

In deze wijn vallen ons onmiddellijk de animale geuren op. Verder ruiken we veel donker en jammig fruit. 
De wijn smaakt zacht, met veel fruit van bramen en bessen, verder wat kruiden en chocolade. Aardig wat tannines, die enigszins aan de tanden plakken. Ondanks dat laatste vinden we dit een mooie, ronde, zachte, warme, harmonieuze wijn.   

4. Orsolya - Hetedhét 2009 - Eger

Een kruidige neus en een zeer warme geur, ook wat natte hond.
De smaak roept meteen associaties op met de kruidige kadarka-druif. We proeven veel rood fruit, kruiden en grappig genoeg ook wat marsepein. Meer dan gemiddelde zuren en ook de tannines zijn meer dan gemiddeld. Een redelijk lange afdronk. Een mooie, slanke, elegante wijn.

5. St. Andrea - Egri Bikavér Superior - Merengő 2006 - Eger

De wijn geurt warm en kruidig, en heeft verder kersenbonbons en pure chocolade in de neus. 
In de smaak zeer fruitig, met pure chocolade en een rokerige toets. 
Mooie zuren, rijpe tannines, elegant, en een lange afdronk. Een mooie balans. Een minpuntje vinden we de wat plakkerige tannines.

Ook het noemen waard 
- Bolyki - Bikavér 2008 - Eger: jong, fruitig, lekkere drinkwijn
- Takler - Szekszárdi Bikavér Reserve 2003 -Szekszárd: neigt naar zoet, een dikke warme wijn, veel drop; een pleaser met wel een beetje teveel hout en drogend in de mond
- Heimann - Franciscus 2008 - Szekszárd: dit was de piraat van de avond. Geen Bikavér, wel een mooie wijn. Een cuvée van 60% cabernet sauvignon en 40% sagrantino. Een prachtige neus. Kruidig, parfumachtig, kokos. Balans, finesse, zeer fraai. In de smaak veel fruit, ietwat jammig, een pepertje. Romig, fluwelig, rijpe tannines, met een tikje teveel hout.

En dan een witte afsluiter die niets met het thema van de avond te maken had.
Spiegelberg - Juhfark 2003 - Somló

In de neus veel mineralen. In de smaak een pietsie banaan en veel mineraliteit. Het fruit is wat zoek na alle jaren. Een wijn die ondanks zijn leeftijd nog redelijk stand houdt.

Bikavér-proeverij: gortdroge feiten (1)

Eerder deze week was ik aanwezig op een Bikavér-proeverij, georganiseerd door de Wijnacademie van Budapest. Nee, nog geen proefnotities. Voordat ik inga op de geproefde wijnen, een paar gortdroge feiten over deze bijzondere Hongaarse cuvée. 

Mythes

Nog niet eens zo heel lang geleden trokken wijnliefhebbers een vies gezicht als je over Egri Bikavér sprak. Stierenbloed uit Eger, dat was zuur, troebel en ondrinkbaar. Bah. De wijn werd in Hongarije verkocht met een sterk verhaal over stoere soldaten uit Eger, die zich in de 16e eeuw laafden aan de rode wijn. En vervolgens een Turks leger van 70.000 soldaten in de pan hakten.

De mythe was alleen al daarom twijfelachtig omdat in die tijd de enige rode druif in Eger de kadarka was. Nota bene door de Turken zelf meegebracht naar Hongarije. Bovendien: kwam de Bikavér oorspronkelijk wel uit Eger? Historische bronnen leveren immers het bewijs dat de naam Bikavér in Szekszárd eerder voorkwam dan in Eger. 

Reglementen
Eger en Szekszárd zijn inderdaad de twee wijnregio's waar Bikavér gemaakt wordt. Stierenbloed uit andere gebieden mag geen Bikavér heten. Dat is bij wet bepaald. Maar er zijn meer voorschriften opgesteld voor de productie van deze wijn.
In 1997 kwam het eerste Bikavér-reglement tot stand voor de regio Eger. Een belangrijke bepaling was dat Egri Bikavér altijd een blend moet zijn van tenminste drie druiven. De gekozen soorten moeten voor minimaal 5% en maximaal 50% aanwezig zijn in de wijn. Producenten mogen kiezen uit kékfrankos, portugieser, kadarka, blauburger, médoc noir, zweigelt, cabernet franc, cabernet sauvignon, merlot, pinot noir, turán en enkele andere druiven. Een later reglement voegde onder meer syrah toe aan de lijst. De Franse druiven mogen niet de overhand hebben. Tegenwoordig speelt kékfrankos de hoofdrol in de cuvées uit Eger.  
Bikavér moet minstens een jaar op hout rusten, en mag pas vanaf 1 november na het oogstjaar verkocht worden.

Egri Bikavér Superior

In 2002 werden er aanvullende regels opgesteld voor de topwijn Egri Bikavér Superior. Deze wordt gemaakt van minstens vijf van de genoemde druivensoorten. De verhouding waarin de druiven gemengd moeten worden, is een beetje ingewikkeld. Een overzichtje:
- alle druiven mogen maximaal voor 30% aanwezig zijn
- uitzondering is kékfrankos: maximaal 50%
- turán maximaal 5%
- andere druiven minimaal: 5%
- cabernet franc en cabernet sauvignon samen niet meer dan 30%.
Er dient minimaal 1 jaar houtrijping en 6 maanden flesrijping plaats te vinden. 
Ook is vastgesteld op welk moment de Superior op de markt gebracht mag worden: vanaf 1 mei in het tweede jaar na de oogst.
Szekszárd kent overigens nog geen Bikavér Superior.
Bent u er nog?

Szekszárd
De druivensamenstelling van een Bikavér uit Szekszárd wijkt iets af van die uit Eger. Hij moet voor tenminste 50% uit kékfrankos of kadarka bestaan. In totaal moet 90% van de wijn deze druiven bevatten: kadarka, kékfrankos, merlot, cabernet sauvignon en cabernet franc. 10% mag elke willekeurige druif zijn. 
De verplichte houtopvoeding is ook hier minimaal een jaar.  
De Bikavér uit Szekszárd smaakt wat anders dan die uit Eger. Hij is warmer van karakter en kruidiger van smaak. 

Resultaat
Heeft dat reglementengedoe allemaal wel nut gehad? Jazeker. Als we alleen al op de uitkomsten van de proeverij afgaan. De twee Bikavérs van vóór de eerste Bikavér-wet waren op z'n zachtst gezegd zeer onaangenaam om te drinken. En dat had niet met hun leeftijd te maken.
Toch moet je als wijnliefhebber wel uitkijken met wat je koopt. Er zijn ondanks de strenge regels nog steeds wijnboeren die geen goede Bikavér kúnnen maken. 
Sommige wijnmakers kiezen ervoor hun Bikavér niet onder deze naam op de markt brengen. De samenstelling van hun wijn kan Bikavér like zijn, maar de wijnmaker wil bijvoorbeeld dat de wijn niets van zijn fruitigheid verliest. Hij kiest dan voor een kortere houtopvoeding. Anderen twijfelen door de jaren heen of ze überhaupt wel Bikavér willen maken. Zo wilde Heimann uit Szekszárd eerst niet, dan weer wel en dan weer niet.
Al met al hebben de wettelijke bepalingen gezorgd voor een enorme kwaliteitsverbetering van de vermaledijde wijn.  
Tegenwoordig is een goede Bikavér elegant en fruitig, met een gemiddelde body, gemiddelde tannines en een gematigd alcoholpercentage.

(wordt vervolgd ...)  

Proeverij op de Hongaarse Academie: Wijnen uit Eger

Afgelopen zaterdag, op 26 februari 2011, vond op de Hongaarse Academie van Wetenschappen de jaarlijkse Eger-proeverij plaats. Meer dan 25 wijnmakers uit het wijngebied Eger lieten het publiek drie van hun wijnen proeven. Een nieuwe Hongaarse wijn beleefde deze dag ook zijn première: de Egri Csillag. De proeverij werd met veel tam tam aangekondigd, maar om eerlijk te zijn, vond ik hem qua niveau wat tegenvallen. Door een zorgvuldige selectie was het gelukkig toch mogelijk om een paar goede wijnen te proeven.

Egri Csillag 2010
Enkele wijnmakers uit Eger vonden dat de rode Egri Bikavér een witte tegenhanger nodig had. Ze besloten in 2010 een wijn te componeren, die voor tenminste 50% gemaakt is van een paar druivensoorten uit het Karpatenbekken: de olaszrizling, hárslevelű, leányka, királyleányka, zengő en zenit. Maximaal 30% in deze wijn mag bestaan uit geurige druivensoorten als de cserszegi fűszeres, zefir, irsai olivér, tramini (gewürztraminer) en ottonel muskotály (muscat ottonel). De nieuweling werd door negen wijnhuizen geschonken, bijvoordeeld door Lajos Gál.

Enkele geproefde wijnen

Gál Lajos - Nyakrafőre Egri Csillag 2010
Het is onduidelijk van welke druiven deze Egri Csillag precies gemaakt is. 
De wijn heeft een wat gesloten neus: behalve kruiden ruiken we niet veel. In de smaak grapefruit, kruiden, laurier, drop. De wijn heeft in de mond een enigszins dikke structuur. Een sappige wijn, met zachte bitters en frisse zuren.
Ik vind de wijn niet in balans en ben er daarom niet kapot van. Mijnheer H en Tom vinden dit wel een mooie wijn.

Simon József - Pinot Noir Síkhegy 2007
Deze Pinot Noir heeft flink wat alcohol, 15,4º.
In de neus een duidelijke rooktoets, verder morellenkersen, kruiden, koffie, drop, pruimenjam en natte wol.
We proeven drop, stevige kruiden, gebrande koffie en getoast hout. Een lekkere, pittige wijn met behoorlijk wat dikte. Hij is nog ietwat te jong naar mijn idee.
 
Pók Tamás - Pajdos vörös 2008

Een cuvée van kékfrankos (blaufränkisch), merlot, cabernet franc en pinot noir.
We ruiken caramel, kruiden, koffie en vanille.
In de smaak bramen, koffie, met in de lange afdronk wat mint. Een elegante, zachte, ronde wijn.


Demeter Pincészet - Cserje Turán 2006
De turán-druif geeft een wijn met diepdonkere kleuren en zachte zuren. Hij wordt vooral in cuvées gebruikt om een wijn kleur te geven. Hier is hij dus als cépage ingezet. 
De wijn heeft twee jaar lang gerijpt op nieuwe houten vaten van 500 liter.

De kleur is diepdonkerrood, bijna zwart. 

In de neus natte hond, zwarte bes, gepaard met zachtrode vruchten.

We proeven zwarte bes en flink veel kruiden. Een wijn die nog stevige tannines heeft en wat drogend in de mond is. 

St. Andrea Pincészet - Hangács Egri Bikavér 2008
Een cuvée van kékfrankos, cabernet franc, merlot, pinot noir en menoir.
Aanvankelijk een wat gesloten neus. Na een tijdje kers, bramen en ietwat aardse geuren. In de smaak rood fruit, kruiden, caramel en vanille. Een fruitige wijn, vol, rond, elegant, met ingetogen houtgebruik.

Vincze Béla - Arcanum Cabernet Franc 2008
In de neus bramen chocolade. In de aandronk een zoetje, verder koffie en caramel.  Een zachte, harmonieuze, ronde wijn. Een ietsiepietsie te veel hout.

Enkele sfeerfoto's

Wijngeluk in Eger (4): een topwijn in een toprestaurant

Voor het diner hadden we een tafel gereserveerd in wijnrestaurant Imola, het beste restaurant van Oost-Hongarije. Het ligt in de buurt van de burcht van Eger, het interieur is klassiek-modern. De wijnen op de fraaie wijnkaart worden tegen kelderprijzen verkocht, en de wijnvitrine is adembenemend.

In Imola genoten we van een kostelijk diner en ... van een formidabele Egri Bikavér Superior van St. Andrea.

St. Andrea - Merengő Egri Bikavér Superior 2007

In de neus rokerige tonen, crème brulée, heel veel kersen, geroosterde tonen en vanille. De rokerigheid en de kersen komen ook in de smaak terug, evenals flink wat animale tonen. De wijn wordt iets te koud geserveerd. Na wat opwarmen wordt hij fruitiger en jammiger. 

(op de foto een Merengő uit 2006)

Een romige wijn met een verleidelijk zoetje in het midden, en een lange afdronk. Deze Bikavér is fluwelig en rond, blinkt uit in evenwicht en balans. Goddelijk! Ik ben dolgelukkig met ieder glas: wat een perfectie, wat een charmeur ah! We hebben er niets meer aan toe te voegen.
Later droom ik heel de nacht over St. Andrea.
(wordt vervolgd...)

Wijngeluk in Eger (3): Thummerer

Op zoek naar Wijngeluk belandden Mijnheer H en ik in een sfeervolle proefkelder in het centrum van Eger, vlak voor sluitingstijd. We kenden deze plek al van een eerder bezoek aan Eger. De themaproeverijen hier zijn van een redelijk hoog niveau, en ze wisselen per week. Iedere keer komt een andere wijnmaker voor het voetlicht. Dit keer was dat Thummerer uit Noszvaj in het wijngebied Eger. Een Vriendelijke Mijnheer vertelde honderduit over de wijnen in ons glas.

Thummerer

Vilmos Thummerer verbouwt op 80 ha - behalve een aantal klassieke druiven - királyleányka, leányka, olaszrizling, kékfrankos, kadarka en blauburger. De wijnstokken staan op een bodem van vulkanisch tufsteen gemengd met bruine bosgrond. Bijna al Thummerers witte wijnen worden in RVS-tanks bereid. Zijn rode wijnen zijn over het algemeen aromatisch, vriendelijk en toegankelijk, zijn topwijnen bovendien zeer geconcentreerd.

Wat voor moois proefden we?

Egri Királyleányka 2009

Een aangenaam lychee-neusje. In de smaak frisse zuren. Een heerlijke, fruitige Királyleányka.

Egri Bikavér 2006

Een cuvée van kékfrankos, cabernet sauvignon, merlot en blauburger. De geuren zijn parfumachtig en tegelijkertijd ook dierlijk. Een stoere, heerlijke wijn, met een enigszins koel karakter. Heel fraai.

Cabernet Sauvignon 2006

Wat een feest als je dit nog op de valreep mag proeven! Vooral Mijnheer H is onder de indruk van deze wijn. We ruiken inkt, leer en stal. In de smaak caramel, kersen, met in het staartje flink wat jodium. Strakdroge tannines, flink houtgebruik ... en toch komt de wijn fluwelig over. Ik zou hem nog een jaartje wegleggen, Mijnheer H wil de fles het liefst ter plekke leeggenieten.
En ons bezoek aan Imola moest nog komen!
(wordt vervolgd ...)

Wijngeluk in Eger (2): wijn van de wijnrechter

Het wijngebied Eger

Hongaarse wijnen vroeger en nu
Op een blog over Hongaarse wijnen moeten de wijngebieden natuurlijk ook besproken worden. Niet allemaal, alleen de belangrijkste. Zoals het wijngebied Eger. Maar eerst enkele woorden over Hongarije. 
De reputatie van Hongarije als wijnland werd na de Tweede Wereldoorlog volledig om zeep geholpen. De wijnbouw was tot de val van het communisme in 1989 voor een groot gedeelte in handen van de staat. Er werden vooral goedkope massawijnen geproduceerd en geexporteerd. Men streefde naar een zo groot mogelijke opbrengst, het spul werd toch wel verkocht. Na de omwenteling werden de wijngaarden geprivatiseerd. De moderne wijntechniek deed haar intrede in het land. Tegenwoordig zijn wijnproducenten en wijnmakers enorm ambitieus, en er wordt hard en zeer enthousiast gewerkt aan kwaliteitsverbetering en -bewaking.


Eger
Hongarije heeft 22 wijngebieden. Eger is één van de belangrijkste, naast Tokaj-Hegyalja, Sopron, Szekszárd, enkele gebieden rondom het Balatonmeer, en Villány. De laatste tijd begint Somló, een piepklein wijngebiedje, een steeds belangrijkere rol te spelen. 80% van de wijn is wit, de rest is vooral rood. Het wijngebied Eger ligt in het noorden van Hongarije, ten zuiden van het Bükk-gebergte. Het is één van de noordelijkste gebieden waar nog goede rode wijn gemaakt kan worden. De lente is er relatief laat en de tijd tot de oogst is betrekkelijk kort. De druiven die hier verbouwd worden, moeten passen bij dit klimaat. Er zijn veel verschillende grondsoorten te vinden: van kalk tot klei en vulkanisch tufsteen. Er worden ook veel verschillende soorten wijn gemaakt. Het gebied heeft zich de laatste jaren het meest ontwikkeld van alle wijngebieden. De witte wijnen zijn geurig, aromatisch en met mooie zuren. De wijn van de Leányka-druif, een Hongaarse druif, is zeer bekend en kan heerlijk zijn. Natuurlijk is Eger vooral bekend om de Bikavér, de wijn die Nederlanders als Stierenbloed kennen. Vroeger verguisd, maar de wijn is zich aan het rehabiliteren. Tegenwoordig worden prachtige Bikavérs gemaakt, maar het is wel belangrijk om op zoek te gaan naar goede producenten. Pinot Noir komt meer en meer in steeds betere kwaliteiten voor, natuurlijk omdat deze druif past bij het koelere klimaat.


Egri Bikavér
Eerst een stukje geromantiseerde geschiedenis. In de 15e en 16e eeuw werd Hongarije overheerst door de Turken. In september 1552 begonnen 70.000 Turken met de belegering van de burcht van Eger. De strijd duurde vijf weken. De kapitein van de burcht, István Dobó vond op het laatst dat de soldaten in Eger de laatste dag van hun leven wijn moesten drinken, de strijd was toch verloren. Zo gezegd, zo gedaan. De Turken schrokken zich wild van de (door wijn) roodbebaarde demonen. De dronken soldaten kenden hun kracht niet meer, en al snel deed het verhaal de ronde dat de Hongaren vóór iedere strijd het bloed van hun geslachte stieren dronken. Hoe de strijd afliep? De Hongaren hielden dapper stand en de Turken bliezen de aftocht! 44 jaar later keerden ze dan wel terug om de stad alsnog in te nemen, maar de reputatie van de Egri Bikavér was gevestigd.