Bujdosó - Horgony Chardonnay 2015 (Balatonboglár)

Afscheid. Dat was mijn thema in 2016. In de laatste maanden van het vorige jaar verloor ik mijn lieve schoonmoeder en liet de dochter van mijn zus bijna het leven. Tot mijn grote verdriet nam ik in november ook voor altijd afscheid van mijn vader. En van mijn borreltjes met hem. "Kati, drinken we er eentje?" was het altijd, wanneer ik bij hem aankwam. Waarop hij dan zijn huisgestookte pálinka uit de vriezer haalde. Snel daarna was het: "zullen we er nog eentje?" Tuurlijk, paps. Met jou altijd.
De afgelopen maanden waren doordrenkt met verdriet. Het is nu 2017, februari zelfs. Gelukkig maar. Ik heb een tijdje lopen denken hoe ik de draad weer kon oppakken. Wilde mijn vader op de een of andere manier gedenken. De Horgony Chardonnay van wijnhuis Bujdosó was hier het antwoord op. Mijn vader Dénes Bujdosó en ik zijn dan wel geen familie van die andere Bujdosó's, onze achternamen delen we wél.

Wie wat waar
 
Wijngaarden van Bujdosó in de winter (Foto: Bujdosó Pince)

Wijnhuis Bujdosó is gevestigd in Balatonlelle, in het wjngebied dat Balatonboglár heet en aan de zuidkant van het Balatonmeer te vinden is. Over de regio schreef ik al eerder een artikel.
Het domein is 80 ha groot en een echt familiebedrijf. Grootvader Ferenc Bujdosó en zijn vrouw Klára tot en met zoon Feri en schoondochter Bea dragen hun steentje bij.
Tweederde van de druiven is bestemd voor de productie van witte wijnen: tramini, királyleányka, szürkebarát en olaszrizling, en verder chardonnay, irsai olivér en sauvignon blanc. De belangrijkste blauwe druiven zijn merlot, cabernet sauvignon, cabernet franc en pinot noir.
De namen van Bujdosó's wijnen verwijzen vaak naar de zeilsport. Bijvoorbeeld Catamaran, Kompas en Kapitein. Of Anker (Horgony), zoals het geval was bij onze geproefde chardonnay. Dit omdat de hele familie op hoog niveau zeilt en aan belangrijke zeilwedstrijden deelneemt. Dat is ook de reden dat het logo van het wijnhuis uit een stuurrad bestaat. Laten we nu eens kijken hoe onze Horgony Chardonnay het deed. Ik proefde de wijn samen met Mijnheer H.

Proefnotities


De wijn heeft een lichtgoudgele kleur en trekt mooie tranen in het glas.
De geuren zijn intens en verhalen vooral over tropisch fruit, zoals mango, ananas, lychees, en een beetje kruiden.
De smaken zijn zelfs intenser dan de geuren. We proeven grapefruit, sinaasappel, sinaasappelschil, kruiden, nootmuskaat, kruidnagel en vanille. De wijn heeft hout gezien, al weten we niet in welke hoedanigheid. Hij heeft mooie zuren en is vol en rond. De zuren zijn meer dan gemiddeld. In de mond doet de structuur van de wijn olieachtig aan. De afdronk is lang met een lekker bittertje in de staart. Het alcoholgehalte van 14,5% stoort totaal niet.

Tot slot
Deze wijn heb ik voor de onvoorstelbare prijs van 1.100 forint / ca. € 3,70 gekocht bij In Vino Veritas. Mijnheer H en ik vinden dit allebei een heerlijke wijn. Ideaal om het miserable 2016 achter ons te laten en te drinken op een hoopvol 2017. Ik vind dat hij een ietsiepietsie minder hout zou mogen hebben, maar dat is het enige puntje van kritiek dat ik op deze wijn zóu kunnen hebben.
Dezelfde wijn uit het jaar 2013 is in België te koop bij Qwine.be.
Tot slot een afscheidstoost op mijn vader: egészségedre, Paps!

Wijn van Szent Donát op wijnkaart Belgisch driesterrenrestaurant

Hoera! Afgelopen week heeft het Belgische driesterrenrestaurant Hof van Cleve een Hongaarse wijn op zijn kaart gezet. De Meszes Olaszrizling 2013 van Szent Donát uit Csopak. Reden genoeg dus om te schrijven over dit wijnhuis aan het Balatonmeer en de wijnstreek. De wijn zelf proefde ik toevallig een paar weken geleden op een proeverij in Boedapest, daarom ook proefnotities.

Balatonfüred-Csopak


Het wijngebied Balatonfüred-Csopak

Het plaatsje Csopak ligt aan de noordzijde van het Balatonmeer, in de buurt van het schiereiland Tihany. Het maakt deel uit van het wijngebied Balatonfüred-Csopak. Hier wordt al sinds mensenheugenis wijn gemaakt. Dat wil zeggen, al ruim voordat de Hongaren zich aan het eind van de tiende eeuw in het Karpatenbekken vestigden. De wijnbouw was hier lange tijd sterk met de kerk verbonden. Zo had de bisschop van Veszprém al in de 11e eeuw druivenstokken staan in de regio. Vanaf de 13e eeuw had de Abdij van Tihany eeuwenlang de wijngaarden van Balatonfüred en omgeving in haar bezit. Na een lange bloeiperiode stortte de wijnbouw in toen het Ottomaanse Rijk in de 16e en 17e eeuw het land bezette.
Vanaf de 18e eeuw leefde Balatonfüred-Csopak als wijngebied weer op. Opvallend daarbij is dat het vanuit meerdere opzichten voorop liep in de ontwikkelingen in de wijnbouw. Niet alleen werden moderne vinificatiemethoden hier voor het eerst uitgeprobeerd. Ook werd hier een van de eerste organen opgericht, die zich in Hongarije bezighielden en -houden met de regulering van de druiventeelt en wijnbouw (zgn. hegyközség). Ook toen had de kerk wijngaarden in haar bezit. Bisschop Ranolder liet in 1880 zelfs wijnen exporteren van zijn 20 ha grote domein.
Tot 1959 hoorde de wijnregio officieel bij Badacsony, sindsdien is Balatonfüred-Csopak zelfstandig. Het schiereiland Tihany werd in 1997 toegevoegd.

Bodem en klimaat
De bodem in Balatonfüred-Csopak is zeer gevarieerd en heeft uiteraard direct invloed op de zuren, de aroma's en de smaak van de wijnen.
In Csopak onderscheiden we twee bodemsoorten. In de buurt van de oevers van het Balatonmeer vind je rode zandsteen. Hogerop, verder landinwaarts, bevinden zich kalkformaties die ook mergel en dolomiet bevatten. Typisch is de bovenlaag van kalk die de wijnen een zachtere smaak geeft. Het schiereiland Tihany, dat iets oostwaarts gelegen is, bevat vulkanisch tufsteen en geiseriet (een soort opaal).
Het gebied kent geen extreme weersomstandigheden. Er heerst een zonnig, droog klimaat. Zomerse hagelbuien komen er nauwelijks voor. Verder tempert het water van het Balatonmeer de hoge temperaturen in de zomer, waardoor de druiven minder te lijden hebben.
In de regio wordt vooral witte wijn gemaakt, voornamelijk van olaszrizling, rajnai rizling, müller-thurgau, chardonnay en tramini. De rode druiven die je hier vindt, zijn zweigelt, pinot noir, merlot en cabernet franc.

Olaszrizling
De druif die veruit het meest voorkomt in de regio, is olaszrizling. Dit ras werd waarschijnlijk in de eerste helft van de 19e eeuw vanuit Oostenrijk naar Hongarije geïmporteerd. Toen de phylloxera ook in het Balatongebied alle druivenstokken verwoestte, verdween de variëteit. Nadat de druifluis uitgeroeid was, kwam de olaszrizling weer in volle glorie terug. Gelukkig maar, want de druif voelt zich hier uitstekend thuis.
Net zoals bij de furmint het geval is, proef je bij een olaszrizling de bodem onmiskenbaar terug in de smaak.

Wijnhuis Szent Donát



Naamgever van het wijndomein is Donát, Donatus dus, de beschermheilige van veel wijngebieden. Szent Donát heeft 12 ha aan wijngaarden in 10 verschillen percelen in de omgeving van Csopak, Tihany en Kál. In de wijngaarden staan olaszrizling, furmint en kékfrankos. Het wijnhuis vindt het belangrijk dat je het terroir terugproeft in de wijnen.
Mocht je een bezoek aan Szent Donát gepland hebben, reserveer dan ook een tafel in hun pas geopende restaurant Márga. Het uitzicht over het Balatonmeer vanaf het terras is spectaculair.
En vergeet niet te vragen naar Tamás Kovács. Behalve wijnmaker bij Szent Donát is hij ook nog eens een talenwonder. Hij spreekt namelijk vloeiend Vlaams. Geleerd tijdens een eenjarig verblijf in Vlaanderen. Echt waar.

Proefnotities Szent Donát Meszes Olaszrizling 2013



Tijdens de proeverij in Boedapest, in wijnbar Etap, proefde ik met een paar vrienden drie verschillende soorten olaszrizling van Szent Donát. De Meszes 2013 vonden we veruit de mooiste.
Hij bestaat uit 85% olaszrizling en 15% furmint. De druiven staan in Csopak op de Szitahegy, een perceel dat rijk is aan kalk.
De geuren in de wijn vonden we gemiddeld intens. We roken bloemen, een beetje perzik, verder kruiden en citrus.
We proefden golden delicious appel, kruiden en citrus.
De wijn is elegant en zacht, waarbij we de zuren een pietsie te weinig vonden.
Eigenlijk weet je al vóór je de fles openmaakt, dat je met een zachte wijn te maken hebt. Het woord "Meszes" op het etiket betekent zoiets als "kalkhoudend". En dat is wat de wijn zo zacht maakt: de kalksteen in de bodem.
Een heerlijke wijn voor op een zomers terras, uitkijkend over het Balatonmeer. En als begeleider van een gerecht bij Hof van Cleve natuurlijk.

Tot slot
Wil je graag eens dineren bij Hof van Cleve en deze wijn proberen? Plan dan flink vooruit, want het restaurant is de komende twee maanden volgeboekt. Kun je niet zolang wachten en wil je de wijnen van Szent Donát nu al proeven? Kijk dan hier waar ze in Nederland en België te koop zijn. En als je in Hongarije bent, ga je natuurlijk naar Csopak.

Laposa - Olaszrizling 2012 (Badacsony): de enige echte

Badacsony

Het wijngebied Badacsony is een van de mooiste wijnregio's van Hongarije. De vulkanische Badacsony-heuvel ligt aan de noordwestzijde van het Balatonmeer. Met zijn afgeplatte vorm en verticale wanden is het een markant punt in het landschap. Een butte wordt zo'n heuvel ook wel genoemd. 
Ten noordwesten van de Badacsony vind je een andere butte, de Szent-György-heuvel. Deze maakt eveneens deel uit van het wijngebied. Je ziet hem linksboven op de foto. Het is een basaltheuvel die bedekt is met een mengsel van basaltpuin en löss. Aan de randen vind je basaltzuilen die aan enorme orgelpijpen doen denken. 
Wijnen uit Badacsony zijn aromatisch en vol, met hoge extracten. Ze hebben een lange rijpingstijd. 
Binnenkort meer over dit wijngebied.

Wijnhuis Laposa

Eén van de belangrijkste wijnhuizen in Badacsony is dat van de familie Laposa. József en Eleonóra Laposa startten hun onderneming in 1995. Hun drie kinderen werkten van jongsafaan mee in het bedrijf. Inmiddels zwaait zoon Bence de scepter over het domein.

De wijngaarden van Laposa bevinden zich op de zuidelijke flanken van de Badacsony-heuvel, en op twee andere butten: de Csobánc-heuvel en de eerder genoemde Szent-György-heuvel. Ze beslaan een oppervlakte van 8,5 ha. De druiven die je hier vindt, zijn: szürkebarát (pinot gris), kéknyelű, olaszrizling (welschriesling), rajnai rizling (riesling), sárga muskotály (muscat lunel), chardonnay en hárslevelű. Overigens heeft wijnhuis Laposa ook in Somló wijngaarden staan. Daar verbouwen ze op 1,5 ha olaszrizling en juhfark. Typisch voor de Laposa-wijnen is hun mineralige karakter. 

Architectuurprijs

Foto: Zsolt Batár

Laposa heeft een paar turbulente jaren achter de rug. In 2008 ging het wijnhuis een samenwerkingsverband aan met een investeerder onder de naam Bazaltbor Badacsony. Memorabel in deze periode was de bouw van een hypermodern complex dat veel protesten opriep. Critici vonden het niet passen in de omgeving. Wat heet! Met Hongaarse pathos werd het zelfs 'een wond in het landschap' genoemd. (Als je meer wilt weten over het ontwerp, kun je hier kijken.) 

Wie is wie?
Bence en zijn familie zul je echter niet meer vinden in het witte gebouw. Als gevolg van een intern conflict heeft de familie gebroken met de investeerder. Je vindt Laposa nu weer op zijn oude locatie in Badacsonytomaj. Onder de naam Bazaltbor of Wijnhuis Laposa. Bazaltbor Badacsony verkoopt zijn wijnen ook onder de naam Laposa. Zo wordt het er natuurlijk niet duidelijker op. Wie is wie? Hieronder een korte uitleg.

Bazaltbor versus Bazaltbor
De investeerder noemt zich Bazaltbor Badacsony en verkoopt zijn wijnen onder de naam Laposa. Hun etiketten tonen gestapelde letters. De URL van hun website is www.laposabadacsony.hu.
De familie Laposa noemt zich Laposa Borbirtok (Wijndomein Laposa) en verkoopt zijn wijnen ook onder de naam Laposa. De letters op hun etiketten liggen netjes naar elkaar. De URL van hun website is www.bazaltbor.hu. 
Je moet alleen wat schuiven met de namen en dan weet je het.
De wijn die ik proefde, is in ieder geval door de enige echte familie Laposa gemaakt.

Proefnotities

De Olaszrizling 2012 van Laposa is gemaakt van druiven die op de Szent-György-heuvel groeien. Gisting in RVS tanks, daarna voor 80% rijping in RVS tanks en 20% op eikenhout.
Ik proefde hem samen met Márti en Ferenc. 
De kleur is fonkelend licht strogeel.

Zodra we onze neus in het glas steken, worden we blij. De geuren zijn intens. We ruiken vooral ... mineralen. Maar ook bloemen, vlierbloesem en regen. Na het walsen geurt de wijn nog mineraliger. We ruiken dan ook nog tropische vruchten, zoals meloen en mango.

De smaken zijn eveneens intens. We proeven mineralen, verder een flinke dot fruit van appel, peer en perzik, verder amandelen en walnoot. 

De zuren zijn gemiddeld. Een volle wijn met een lange afdronk. Mooi in balans, de bitters in de afdronk zijn zacht. 

Tot slot

We vinden dit een prachtige, mineralige wijn met karakter. Hij is op dronk, maar over een paar jaar ook nog mooi. 

In Hongarije is de wijn te koop bij Bortársaság voor 2.300 forint / ca. 7,40 euro.

Gelukkig is hij ook in Nederland verkrijgbaar, bij onder andere Deli-Cart voor de prijs van 9,95 euro.

Nieuwe verkoopadressen Hongaarse wijn

Goed nieuws voor liefhebbers van Hongaarse wijnen! Nederland is weer een paar verkoopadressen rijker. Iedere winkel heeft zijn eigen specialiteit en is ook nog eens online distributeur. Wat dubbel goed nieuws is. Je doet je bestelling via het internet en je wijn wordt binnen een paar werkdagen, of zelfs de andere dag geleverd. Waarbij het niet uitmaakt of je in Tietjerksteradeel, Amsterdam of waar dan ook woont. Twee wijnhandelaren stellen zich voor.

Tokajwijn.nl

Tokajwijn.nl is gespecialiseerd in wijnen uit Tokaj-Hegyalja. Eigenaar Henk Bol verloor zijn hart aan de Tokaji Aszú en ontdekte dat deze wijn maar beperkt verkrijgbaar is in Nederland. Inmiddels verkoopt hij behalve dessertwijnen, ook droge wijnen uit Tokaj. De wijnhuizen die hij in zijn assortiment voert, zijn Chateau Dereszla/Prince Tamás, Mihály Hollókői en Gróf Degenfeld. Meer informatie vind je op www.tokajwijn.nl.

Deli-Cart

Deli-Cart Premium Wine Delicacies is online-distributeur van de wijnen van Laposa, Orbán en Bujdosó uit het Balatongebied, Dúzsi uit Szekszárd en Cezar uit Zala. Allemaal met een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding. Het bedrijf verkoopt ook culinaire producten uit Hongarije, waaronder een topkwaliteit acaciahoning. Meer informatie vind je op www.deli-cart.com.

Verslag Grote Olaszrizlingproeverij (2)

Het doel van de Grote Olaszrizlingproeverij was om te laten zien hoe veelzijdig de olaszrizling is. Enerzijds is het een van de belangrijkste terroir-druiven van Hongarije, zelfs het hele Karpaten-bekken. Hij voelt zich in Midden-Europa uitstekend op zijn plek, het terroir van de druiven lacht je toe uit het glas. Een mooi voorbeeld daarvan waren de geproefde olaszrizlings uit het Balatongebied en Somló. Anderzijds brengt de druif ook fruitige en frisse wijnen voort, zoals die uit Eger of Zuid-Slowakije. Daarbuiten is nog van alles mogelijk. Hoogalcoholische blockbusters, halfzoete wijnen, bubbels. Olaszrizling heeft het allemaal. 
Na een lange avond proeven met TdS, ging ik zaterdag met deze top 9 naar huis.

Borbély Pincészet - Bácsi Dűlő Olaszrizling 2012 (Badacsony)
Een kruidige neus met wat citrus.
Mineralen in de smaak, amandel. 
Olieachtige structuur in de mond. Een heerlijk glas!

Bott Frigyes - Olaszrizling 2012 (Zuid-Slowakije)
Kruidige geur. 
Groene appel in de smaak, tropisch fruit en citrus. 
Een elegante, fruitige, frisse wijn.
Lange afdronk met mooie zuren.

Szent Donát  Pince - Csopaki Szitahegy 2012 (Csopak)
Een geparfumeerde neus, minalen en amandel. Beetje chemisch ook.
In de smaak amandelen, mineralen, tropische vruchten, sinaasappel.
Olieachtig in de mond. Mooie zuren in de afdronk.
Prachtig voorbeeld van een olaszrizling. TdS proefde de zomer in zijn glas. 

Szent Donát  Pince - Berekhát Csopaki Olaszrizling 2012 (Csopak)
Een stinkertje in het glas, wat rook en een pietsie teveel zwavel.
In de smaak mooi fruit, wat animaliteit, drop. Olieachtige structuur, pittige zuren.  
Deze wijn is wat zwaarder dan de Szitahegy. Heel erg lekker!

Gál Lajos Pincészete - Kántor-tag Egerszóláti Olaszrizling 2011 (Eger)
Een geur van perzik, abrikoos en sinaasappel.
In de smaak amandel, abrikoos, ananas, mineralen. 
Een superfruitige wijn met een subtiel zoetje en wat bitters.

Kasnyik Pincészet - Olaszrizling 2011 (Zuid-Slowakije)
Aanvankelijk een wat vreemde wijn, na de derde slok komt hij pas tot zijn recht.
In de geur wat honing en etherische sinaasappelolie. 
In de smaak mineralen, verder citrus en amandel.
Een bloemige wijn met mooie, frisse zuren.

Jásdi Pince - Siralomvágó Olaszrizling 2011 (Csopak)
In de neus vooral drop.
Ook in de smaak drop, verder wat sinaasappel.
Een lichte, mooie, zwoele wijn met stevige zuren en een restzoetje in de superlange afdronk. Een fruitige, elegante, vrolijke, ronde wijn.

Spiegelberg Borpince - Olaszrizling 2009 (Somló)
Een geur van mineralen, rook en jodium.
In de smaak veel tropisch fruit en amandelen.
Veel alcohol. Ondanks het blockbusterachtige karakter een mooie wijn. Olieachtig, complex en stoer, met een lange afdronk en mooie zuren.

Kreinbacher Birtok - Szent Ilona Somlói Olaszrizling 2009 (Somló)
In de neus veel mineralen.
In de smaak abrikozen, amandelen, overrijpe peer. Frisse zuren in de afdronk. Een wijn met veel bitters en aardig wat body. Een echte eetwijn.

Enkele sfeerbeelden

Ikon - Evangelista Cabernet Franc 2008 (Balatonboglár)

Op de Balatonboglár-proeverij van 2011 proefde ik voor het eerst de Evangelista 2008 van Wijnhuis Ikon uit Balatonlelle. Deze cabernet franc maakte grote indruk op me, al vond ik hem toen nog wel wat jong. We zijn inmiddels een paar jaar verder. Hoogste tijd dus om de wijn eens samen met Mijnheer H terug te proeven.

Proefnotities

We ruiken in ons glas in eerste instantie donker fruit en kaneel. Na het walsen vindt er een explosie van geuren plaats: animale tonen, kersen, leer, laurier en peper.
De smaak is intens. We proeven veel donkere chocolade, pruimen, kersen, zwarte bes, toffee. In de lange afdronk bittere chocolade. Aardig wat tannines en mooie zuren.  
Hebben we dan niets te klagen? Nou, vooruit dan. Het alcoholgehalte van 14,5°. De tannines zijn ietwat drogend in de mond en het houtgebruik vind ik een tikje te veel. Anderzijds: Mijnheer H vindt het allemaal wel meevallen.

Tot slot
Hmm, zeggen we allebei tevreden. We vinden dit een mooie, volle, fruitige wijn die inmiddels prachtig op dronk is. Kortom: een wijn die nog steeds mijn favoriet is.  En niet alleen die van mij. De Beschaafde Alcoholist (A Művelt Alkoholista) bijvoorbeeld noemt de Evangelista een prestigewijn. En dat ook nog eens voor een uitstekende prijs.

Wat kost deze wijn?
3.650 forint / ongeveer 10,85 euro bij Bortársaság
In Nederland is de Evangelista te koop bij Wijn uit Hongarije voor de prijs van 17,95 euro.

Szeremley - Szirén 2009 (Badacsony)

Terzijde

Dat is vreemd: twee koekoekseieren op dit blog. Wat doen ze hier? Kijk. Morgen is de lange periode van de drooglegging voorbij. Ik drink dan mijn eerste glas wijn na precies 160 dagen. Wat staat er op het wijnmenu? Twee van mijn favoriete wijnen. Omdat ik in de VS ben, geen Hongaarse wijnen, maar twee buitenlandse favorieten. Een Kim Crawford Marlborough Sauvignon Blanc 2012 uit Nieuw-Zeeland en een glas Châteauneuf-du-Pape Vieux Télégraphe 2008. Even voor de duidelijkheid: ik drink van allebei niet een fles, maar een glas. Dat wordt smullen!
Terug naar onze geproefde Hongaarse wijn, de Szirén van Szeremley. De proefnotities dateren uit de periode dat ik wél mocht drinken, ze zijn dus van vele maanden geleden. Mijnheer H en ik dronken de wijn bij Restaurant LeRoy in Budapest.
 
Wie wat waar
Over wijnhuis Szeremley uit Badacsony vind je meer informatie hier. Er is sinds mijn laatste post over het wijnhuis niet zo heel veel veranderd, behalve dan dat het domein inmiddels uitgebreid is van 110 naar 120 ha.  
De wijn in ons glas is een cuvée van rajnai rizling, olaszrizling en szürkebarát (oftewel riesling, welschriesling en pinot gris). De eerste twee druiven maken het leeuwendeel van de wijn uit, de szürkebarát heeft gerijpt op barriques.

Proefnotities

De wijn is fonkelend lichtgoudgeel, en trekt dikke tranen in het glas. 
In de neus gematigd intense geuren van mineralen, grapefruit, peer en kruiden.
In de smaak een heel smakenpalet van mineralen, citrus, perzik, peer, amandelen en meloen.
In de aanzet proeven we een subtiel zoetje, dat zich ontwikkelt tot een mooie mineraliteit. In de afdronk frisse zuren. 
De wijn is rond, zacht en boterig. Het houtgebruik is zeer subtiel. Ik vind het zoet niet helemaal in balans met de zuren, maar Mijnheer H is het niet met me eens.

Tot slot
We zijn zeer content. Dit is een heerlijke wijn met ook nog eens een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding. Als we hem punten zouden moeten toekennen, zouden we uitkomen op 89 punten. 
Wat kost deze wijn in de wijnhandel? Ca. 2.420 forint / ca. 8,20 euro bij Vino d'Oro in Budapest.

Villa Sandahl en de Pannon Wine Challenge

Afgelopen weekend vond in Pannonhalma de 14e Pannon Wine Challenge plaats. Zoals we weten, is het de belangrijkste wijncompetitie in Hongarije. Naast grote bekenden vielen ook enkele minder gerenommeerde wijnhuizen in de prijzen, zoals Villa Sandahl uit het Balatongebied. Twee van hun wijnen werden onderscheiden in de categorie Top Whites. Reden genoeg dus om Villa Sandahl eens voor het voetlicht te brengen. Als je wilt weten wie de andere prijswinnaars waren, kun je hier op de Engelstalige pagina van het evenement kijken. 

Vandalisme
Degenen die de Hongaarse kranten lezen, herinneren zich misschien nog wel dat een wijnboer uit Badacsony vorig jaar het slachtoffer was geweest van vernielingen in zijn wijngaard. Vandalen vernielden 2000 riesling-stokken van 30 jaar oud. Het nieuwsfeit vond - inderdaad - plaats bij Villa Sandahl.  Bij mijn weten zijn de daders nog niet gevonden.

Druiven

De Zweedse gebroeders Sandahl maken sinds 2004 wijn in Badacsony, aan de noordkust van het Balatonmeer. Ze doen dit naast hun hoofdbetrekking in Zweden, die niets met wijn van doen heeft.
Hun druivenstokken staan voor een deel in een 3,4 ha grote wijngaard met de naam Genesis, op een van de steilste hellingen van Badacsony. De belangrijkste druif die je hier vindt, is de riesling, oftewel rajnai rizling. Ten westen en ten noorden van de Genesis bevindt zich nog 6,6 ha aan wijngaarden waar je vooral riesling vindt, maar ook furmint (800 m2) en olaszrizling/welschriesling (2,4 ha).

Drink to get drunk

Niet alleen Christer en Thord Sandahl komen uit het buitenland. Hun oenoloog Fabien Stirn komt uit de Elzas en geldt daar als een van de belangrijkste wijnmakers. Het drietal heeft een wijnstijl uitgestippeld die te vergelijken is met die van de Grand Crus uit de Elzas. De wijnmaker van het huis is wel een Hongaar, zijn naam is Ambrus Bakó.
Het domein is niet ingesteld op het vinifiëren, dat wordt door Bence Laposa van Bazaltbor gedaan.
Mocht je meer willen weten over Villa Sandahl, kijk dan hier op hun website. Je vindt er veel technische informatie over het productieproces, maar ook aardige wetenswaardigheden. Wat te denken van de indeling van wijnconsumenten in bepaalde groepen, waaronder degenen die drinken om dronken te worden (Drink to get drunk)?

Proefnotities
En dit zijn de twee wijnen die een onderscheiding hebben gekregen op de Pannon Wine Challenge. Ze vielen in de categorie Top Whites.
De proefnotities komen van www.borranjongoblog.hu.

Cappuccino Oil 2011

Etiket van de Cappuccino Oil

Een 100% rizling van 30 jaar oude wijnstokken. 
De wat vreemde naam van de wijn werd een keer tijdens de pluk geboren. De bestuurder noemde de olie in zijn stilgevallen tractor "cappuccino oil". Ik weet niet hoe anderen erover denken, maar ik vind het etiket spuuglelijk.
De geur van de wijn is intens en wat zoetig, met sappig wit fruit, groene appel en een rooktoets. Ook in de smaak is de wijn intens, met eveneens sappig fruit van appel, perzik en druiven. Zeer ingetogen en verfijnde zuren. Een mooie, lange afdronk.

Magic Rain 2011

Etiket van de Magic Rain

Deze wijn heeft 3 maanden gegist en vervolgens 5 maanden op RVS gerijpt. Hij tintelt ietwat op de tong. Zoete, verleidelijke geuren met een rooktoets, klei, bloemen, druiven, golden delicious appelen. Een volle wijn, bijna dik, maar beslist elegant. Mooie, frisse zuren. De smaak is meer dan gemiddeld intensief, met bloemen en fruit die bij een riesling horen. Een wijn die geweldig in harmonie is. Prachtige afdronk. Een wijn die zegt „drink mij”. Een topriesling uit Hongarije.

Verkoopinformatie
Ik kan nauwelijks wachten tot ik deze wijnen zelf kan proeven. In Hongarije zijn ze onder meer te koop bij Bortársaság.
De Cappuccino Oil 2011 kost daar 5.800 forint / circa 19,95 euro.
De Magic Rain 2011 kost 6.800 forint / circa 23,40 euro.
In Nederland is de Cappuccino Oil 2011 te koop bij Lekkers uit Hongarije.

Villa Tolnay - Rajnai Rizling 2008 (Badacsony)

Een halfjaar geleden was ik (alweer) in mijn favoriete wijnbar in Budapest. De Drop Shop. De zaak was leeg, op een paar man personeel en mij na. Op de toog een aanzienlijke hoeveelheid geopende wijnflessen. Wat hier gebeurde? Ik was getuige van een proeverij voor de wijnkaart. En of ik zin had om mee te proeven. Eh ... ja!

Herkansing

De Rajnai Rizling 2008 van Villa Tolnay was een van de wijnen die me bij was gebleven. Waarom? Omdat de rest hem mooi vond, en ik niet. Ik vond de wijn in disbalans, de onderdelen nog niet op hun plaats. Een paar weken geleden besloot ik de wijn een herkansing te geven en er een fles van te kopen.

Wie waar wat?

Wijnhuis Villa Tolnay is in handen van Philipp Oser. Daar is niks Hongaars aan. De man komt uit Zwitserland, en woont daar ook. Een jaar of vijftien geleden werd hij verliefd op een Hongaarse dame. En op Hongarije en de Hongaarse wijnen. De liefde met de dame ging voorbij, die voor het land bleef. Oser besloot een wijngaard te kopen bij het Balatonmeer. In Csobánc, aan de noordzijde van het meer vond hij de wijngaard, de kelder en het huis van zijn dromen. Inmiddels verbouwt de Zwitser witte en rode druiven op 6 ha grond, op een bodem van basalt. Rajnai Rizling (Riesling), olaszrizling (Welschriesling), zöldveltelíni (Grüner Veltliner) en chardonnay. Plus pinot noir, cabernet sauvignon en merlot. Van huis uit is hij IT-specialist, en daarom krijgt Oser hulp en advies van verschillende wijnboeren uit het buitenland.

Klára Tolnay

In het huis dat Philippe Oser kocht, had in de Tweede Wereldoorlog een bekende Hongaarse actrice gewoond. Klára Tolnay heette ze. In de buurt werd het huis al snel Villa Tolnay genoemd, oftewel Tolnay Villa. Als eerbetoon aan de mooie filmster werd besloten de naam te handhaven.

Proefnotities

Terug naar de Rajnai Rizling. Wanneer je deze wijn ongekoeld ruikt, is een overweldigende petrolgeur het eerste wat opvalt. Na koeling is die geur nagenoeg weg en ruik ik as, mineralen, peer, groene appel, meloen en citrus.

In de smaak veel fruit, groene appel, sinaasappel, een beetje honing en citrus, vooral limoen.

De wijn lijkt zijn evenwicht inmiddels gevonden te hebben. Ik vind hem lekker, elegant, met frisse zuren. Het alcoholgehalte van 14° is maar een ietsiepietsie storend.

Tot slot

Dit is een heerlijke wijn voor een mooi prijsje.

Gekocht bij In Vino Veritas voor 1.520 forint / ongeveer 5 euro.

Proeverij: Orbán en Jackfall

∆ foto: Vinoport

Vorige maand hield online wijnmagazine Vinoport in haar nieuw geopende wijnbar een proeverij met wijnen van Gergely Orbán uit Balatonfelvidék (het noordelijke Balatongebied) en Jackfall uit Villány. Van de eerste wijnmaker proefden Mijnheer H en ik vier witte wijnen, van Jackfall een rosé en vier rode wijnen.

Orbán

Het is moeilijk om bij het horen van deze naam niet aan het Hongaarse staatshoofd te denken, maar de wijnmaker ziet er beslist anders uit. Hij heeft 6,5 ha aan wijngaarden in het Balatongebied, in Szentbékkálla en Balatonrendes. In het laatstgenoemde plaatsje bevindt zich de wijnkelder. 

De bodem bestaat hier uit dolomiet, kalksteen en mergel, gemengd met vulkanische stenen. Veruit de meestverbouwde druif is de olaszrizling (welschriesling), maar Orbán doet daar niet aan.
4,5 ha van zijn druivenstokken bestaat uit chardonnay en 2 ha uit szürkebarát oftewel pinot gris, aangekocht in 2008.
Vóór hij in 2007 zijn wijndomein startte, had Orbán bij verschillende Hongaarse wijnhuizen ervaring opgedaan als wijnmaker. Het wijnhuis is dus jong, hun wijnen zijn ook maar sinds kort op de markt. 

De geproefde wijnen van Orbán
Gergely Orbán liet ons twee chardonnays proeven en twee pinot gris / szürkebarát. Hij is een grote fan van de chardonnay-druif. 'Het is een echte jolly joker. Je kunt er bijna alles van maken, behalve rosé en rode wijn." Zijn doel was om ons te laten kennismaken met de verschillende vinificatiemethoden die hij toepast.

Kőtenger Chardonnay 2009

Kőtenger is de naam van de wijngaard, waar deze chardonnay vandaan komt. De stokken zijn 30 jaar oud. De wijn heeft 6 weken lang een batonnage ondergaan. (Hierbij wordt de most tijdens de vinificatie omgeroerd, waardoor het gistbezinksel beter in contact komt met de wijn. Je krijgt zo een rondere en vollere wijn.) Er heeft geen houtopvoeding plaatsgevonden.

Deze wijn moet naar mijn mening iets warmer gedronken worden dan normaal, dan komen de kwaliteiten beter naar voren.

In de neus een rooktoets, een botertje, suikermeloen en wat citrus.

We proeven - ondanks dat de wijn geen houtopvoeding heeft gehad - een beetje toast, en zachte amandelbitters. De wijn heeft in de mond een vette structuur, met frisse zuren in de afdronk. In het midden is hij fluwelig en rond, en eerder stoer dan elegant. Aan het einde bespeuren we een pietsie hoekigheid.
Deze chardonnay heeft zilver behaald op de Chardonnay du Monde 2010.

Farkastető Chardonnay Battonage 2009

Een chardonnay die van de Farkastető-wijngaard komt. Ook deze wijn heeft een batonnage ondergaan, onduidelijk is hoe lang. Drie maanden rijping op nieuwe, middelmatig gebrande houten vaten.

We ruiken tropisch fruit en vanille in ons glas. De neus is verder uitgesproken mineralig.

In de mond doet deze chardonnay wat aan een furmint denken. We proeven mineralen en amandelen. De wijn is fluwelig in de mond, zachter en zoeter dan de Kőtenger Chardonnay van hetzelfde jaar, en minder vet. Veel bitters in de afdronk. Dit is een mondvol wijn. Een mooi glas!

Kerekesdomb Szürkebarát 2010
Een pinot gris uit een wijnjaar dat ook voor Orbán moeilijk was. Hij vertelt dat hij vorig jaar 30% meer kosten heeft moeten maken dan in andere wijnjaren.
De druiven werden geoogst nadat ze met moeite 21 graden mostgewicht behaald hadden.
In de kelder heeft deze szürkebarát 2 weken sur lie gelegen. (Hierbij ligt de wijn in het vat op het fijne bezinksel, dat ontstaat na de gisting van de wijn.) Hij heeft houtopvoeding gehad, al is niet duidelijk hoe lang.
De wijn heeft een geparfumeerde neus, we ruiken ook peer in het glas.
We proeven peer en vooral veel zuren. De wijn is dun in de aandronk en in het midden. De afdronk is wat beter, maar we vinden dit zeker geen fraaie wijn.

Pinot Grigio Brutal 2009

Waarom Brutal? Het alcoholgehalte zegt het al: 16,5%.

De druiven zijn eind oktober 2009 geoogst bij een mostgewicht van 25 graden. De wijn heeft een gecontroleerde, koude gisting ondergaan tot de wijn volledig uitgegist was en droog werd.
Op het Challenge International du Vin 2011 heeft de Brutal brons behaald.
We ruiken vuursteen, een botertje en een oxitoon in ons glas.
In de mond veel mineralen, petrol, citrus en wat paddestoelen. De wijn bekoort ons pas bij de tweede slok. De aanzet is zoet. De wijn ontwikkelt zich in de mond. Hij krijgt een vette structuur, en we proeven in tweede instantie boter en veel wit fruit, vooral perzik. Mijnheer H moet aan een mooie riesling denken.
Allebei vinden we dit een erg mooie wijn, onze favoriet van de avond.

Jackfall

Allereerst wordt ons op het hart gedrukt dat Jackfall gewoon (!) uitgesproken moet worden als 'jakfal'. Waar deze allesbehalve Engelse naam vandaan komt? Het domein is gevestigd in een Schwäbisch gebouwencomplex in het dorp Kisjakabfalva: op zijn Schwäbisch 'Jackfall'.

Het wijnhuis is in 2001 opgericht door Gábor Botond Bányai, die ik vooral ken als de oprichter en hoofdredacteur van het wijnblad Borigo. Deze man is nog steeds verbonden aan het domein: hij heeft de wijngaarden onder zijn beheer, 13 ha in totaal. Daar wordt vooral merlot, cabernet franc en syrah verbouwd, en in mindere mate cabernet sauvignon, portugieser en enkele andere druivensoorten.

De geproefde wijnen van Jackfall

Borbála Jandrasics van Jackfall vulde onze proefglazen met een rosé, een portugieser, twee rode cuvées, waaronder de topwijn van het wijnhuis. Als toegift kregen we een cabernet franc te proeven die niet op het programma had gestaan.

Rózsabimbó 2010
'Rozenknop' is de toepasselijke naam van deze rosé. De wijn is een cuvée van vooral kékfrankos (blaufränkisch), verder cabernet franc en een pietsie syrah.
In de neus rozen en wat boter. Ik proef heel in de verte zacht, rood fruit, met wat zuren en bitters in de afdronk. De wijn maakt op mij beslist een magere indruk. Ik ben er niet kapot van, Mijnheer H evenmin.

Portugieser 2009

De wijn heeft een fraaie neus. Mijnheer H en ik ruiken caramel, wat stal, eikenhout, kersen, peper en jodium. We proeven caramel, cacao en geroosterde noten. De wijn heeft verder een rooktoets en iets romigs in de smaak.

Een soepele, ronde, krachtige wijn met voldoende body. Ik vind hem wat a-typisch, niet zo fluwelig en zacht als ik van portugiesers gewend ben. Hij is wel in orde.

Duett 2006

∆ foto: Vinoport

Jackfall voert deze wijn in een serie naast de Primo en de Grand. De Primo is er naar eigen zeggen voor door de week. De Duett is wat hoger in rang en bestemd voor mooie avonden en in het weekend. De Grand, die we hierna zullen proeven, is Jackfalls topwijn en bedoeld voor bijzondere gelegenheden.

Dit is een cuvée van cabernet franc, cabernet sauvignon, merlot en kékfrankos.
In de neus peper, koffie en natte wol. In de smaak koffie, zwarte bes en geroosterde tonen. Een redelijke wijn, met wat zuren in het staartje. Volgens het wijnhuis echt een dinerwijn.

Grand 2006

∆ foto: Vinoport

Ook deze wijn is uit 2006, een mooi oogstjaar. Het is een cuvée van cabernet sauvignon, cabernet franc en merlot. Vóór menging heeft iedere wijn 18 maanden rijping gehad op nieuwe barriques. In de neus cacao en peper. We proeven koffie, bittere chocolade, peper, zwarte bes en geroosterde noten. Dit is een warme wijn, rond, licht, fris en fruitig, met wat drogende tannines.

Maar Mijnheer H en ik vinden de wijn niet complex en ook niet zo heel bijzonder.

Cabernet franc 2008
Tot slot een cabernet franc, die niet op het proefprogramma stond. Toch wilde Borbála  hem door het gezelschap laten proeven. 'Onze oenoloog vindt deze wijn te jong, normaal is de cabernet franc dynamischer', vertelt onze gastvrouw.

Ik vind het moeilijk om in de neus iets meer dan bramen te ontdekken. We proeven donkerrood fruit en chocolade. De tannines zijn wat plakkerig. Een lekkere, frisfruitige, volle wijn, die inderdaad nog te jong is.

Balatonboglár-proeverij: verslag

Op 5 mei 2011 vond in het Landbouwkundig Museum in Budapest de proeverij plaats van wijnen uit Balatonboglár. Dit wijndistrict is te vinden aan de zuidkant van het Balatonmeer. De bezoekers konden wijnen van 19 wijnmakers uit dit gebied proeven. Ook de gastronomie was van de partij. Zo serveerde toprestaurant Kistücsök uit Balatonszemes verleidelijke snoekbaarstartaartjes en woest vlees. Márti en Ferenc proefden een deel van de avond met me mee.

Noord en zuid

Lange tijd onderscheidde het noordelijke Balatongebied zich van het zuidelijke door de kwaliteit van de wijnen. Mooi wit kwam uit het vulkanische noorden, minder mooi wit en rood kwamen uit het zuidelijke Balatongebied, ook wel bekend als Balatonboglár. Intussen is er een kentering opgetreden. Wat heet! Drie wijnmakers van het jaar waren de laatste vijf jaar afkomstig uit het laatstgenoemde gebied (Garamvári, Konyári en Légli). Dat is op zijn minst een aanwijzing dat hier sinds de omwenteling een en ander in gunstige zin is veranderd.

De wijnstreken rondom het Balatonmeer
Behalve Balatonboglár vinden we rondom het Balatonmeer nog vier andere wijndistricten: in het noorden Balatonfüred-Csopak, Badacsony en Balatonfelvidék (van oost naar west) en ten westen van het Balatonmeer Balatonmelléke. Deze gebieden brengen vooral witte wijnen voort. In Balatonmelléke is het aandeel rood het grootst: bijna eenderde van de totale wijnoogst.

De stijlen van de wijnen die rondom het meer vandaan komen, zijn niet onder een hoedje te vangen. Dat heeft natuurlijk te maken met de verschillende bodemsoorten, microklimaten, productie- en vinificatiemethoden en ga zo maar door.

Balatonboglár

Verwarrend genoeg is het plaatsje Balatonboglár de naamgever van het wijndistrict in kwestie. We vinden in het gebied natuurlijk ook andere gemeenten, bijvoorbeeld  Balatonlelle, Balatonszemes, Kéthely enz. In Balatonboglár werd in het verleden net zoveel witte als rode wijn gemaakt, tegenwoordig is rood eenzesde van de totale opbrengst. De witte druiven die karakteristiek zijn voor het wijngebied zijn vooral királyleányka, chardonnay, irsai olivér, olaszrizling (welschriesling), rajnai rizling (riesling) en zöldveltelini (grüner veltliner). Van de rode druiven vinden we er met name merlot en cabernet sauvignon, met daarnaast pinot noir, kékfrankos (blaufränkisch) en zweigelt.

Bodem en druiven
Balatonboglár heeft, net als de andere wijndistricten in de omgeving, voordeel van het microklimaat dat er heerst. De weerkaatsing van het wateroppervlak van het Balatonmeer versterkt de kracht van de zon en dat vinden de druiven extra fijn.  

De bodem wordt gevormd door bruine bosgrond, löss, kalkhoudend zand en klei. 

De witte wijnen die hier vandaan komen, zijn enerzijds licht en fruitig, met frisse zuren. De királyleányka is hier een mooi voorbeeld van. Maar er komen ook uitgesproken zware witte wijnen vandaan die houtopvoeding nodig hebben en een hoog alcoholgehalte hebben. 
Vooral olaszrizling, rajnai rizling en tramini (gewürztraminer) leveren kwaliteitswijnen.

De rode wijnen doen qua stijl meer aan de Bourgondische wijnen denken. Ze zijn veelal licht, met frisse zuren.

De mooiste geproefde wijnen

Pócz Pincészet - Kokashegyi Olaszrizling 2008
Van dit wijnhuis had ik nog niet gehoord. Pócz is gevestigd in Balatonlelle. Het familiebedrijf is in 1991 overgestapt van hobbymatig naar professioneel wijnmaken.

In de neus mineralen en rozen. We proeven frisse zuren en lekkere mineralen. De wijn heeft een dikke structuur. Het getoast hout is duidelijk aanwezig, maar geeft het geheel een mooi randje.
Een verrassing van een onbekend wijndomein.

Konyári Pincészet - Loliense Fehér 2010

Konyári is een van de bekendste wijnmakers uit het gebied. 
Deze witte Loliense is een cuvée van 40% sauvignon blanc, 40% olaszrizling en 20% chardonnay. Rijping sur lie in RVS tanks. 
De wijn tintelt op de tong. Ik ruik peer en mineralen, Márti vindt het aroma ook iets stoffigs hebben. In de smaak wit fruit met frisse zuren. Een aromatische, lichte, fruitige wijn in balans, met zachte bitters in de mooie afdronk.

Bujdosó Pincészet - Altanus Fehér 2010
Bujdosó is gevestigd in Balatonszemes. Het domein is 80 ha groot. Er wordt wit, rood, rosé en zelfs mousserende wijn gemaakt.
Deze wijn is een cuvée van chardonnay, sauvignon blanc, szürkebarát (pinot gris) en királyleányka. 
In de mond kruiden en getoast hout. Een wijn met behoorlijk wat body, kruidig, vol en fluwelig. Hij heeft nog wat tijd nodig.

Légli - Gesztenyés Rajnai Rizling 2008
Een riesling van de wijnmaker van het jaar 2010. 
In de neus een stinkertje, vuursteen en mineralen.
De wijn heeft een zoete aanzet en is wat bloemig. Márti vindt dit een lekkere, leuke wijn. Ik vind deze rizling wat a-typisch, met een pietsie te weinig zuren. De afdronk is lang.

Ikon - Evangelista Cabernet Franc 2008
Gisting in RVS tanks. Na drie weken rijping op nieuwe barriques gedurende zes maanden.
In de neus zwarte bes. Márti ruikt nadrukkelijk hyacint.
In de smaak chocolade en zwarte bes, met peper in de afdronk. Wat veel hout, maar zeker niet storend. De tannines doen wat plakkerig aan. 
Dit is een stoere wijn waar je goed voor moet gaan zitten. Zeer mooi, wel wat te jong.

Achs & Achs - Zweigelt 2008
Hans Georg Achs is een Oostenrijkse wijnmaker die twee weken per maand doorbrengt op zijn 55 ha grote wijngoed in Kéthely. Bijzonder is dat dit wijndomein geen website heeft, maar wel verrukkelijke zweigelt.
In de neus kruiden en rode vruchten. We proeven bramen, veel bittere chocolade, vanille en in de pittige afdronk een pepertje. Het houtgebruik is mooi. Samen met Márti en Ferenc vinden we dit een fluwelige, elegante en ronde wijn. Heel fraai. De verrassing van de avond!

Sfeerfoto's