Wijnweekend in Villány: Wassmann (1)

In april toog ik op een vrijdagochtend met mijn nicht Erika naar de wijnregio Villány. We wilden natuurlijk wijnen proeven, maar ook wijnhuizen bezoeken die niet in het overbekende stadje Villány liggen. De eerste middag brachten we door in Abaliget, bij Maria en Marco van Harmony Center. Na een schandalig lekkere lunch bij dit sympathieke stel reisden we door naar Pécs, waar we bij ons diner een heerlijke Kékfrankos Rosé 2015 van Dúzsi dronken. Zaterdag trokken we het wijngebied in en bezochten de wijnhuizen Wassmann en Vylyan. Zondag brachten we door in het plaatsje Villány, bij Kvassay en Heumann. Om jullie niet te overdonderen met te veel informatie, bespreek ik de komende dagen steeds één wijnhuis. Een verslag in vier delen.

Wassmann



Een wijntripje door Villány vraagt om een uitgekiende planning als je ook andere plaatsen dan Villány wilt bezoeken. Vanwege het zerotolerantiebeleid is vervoer per eigen auto of huurauto uitgesloten. Treinen en bussen rijden niet altijd op gunstige tijden, maar gelukkig zijn er taxi's om je uit de brand te helpen. Zelfs in Villány. Zo kwamen we ook in Pécsdevecser, waar we Wassmann bezochten. Over dit bijzondere, biodynamische wijnhuis schreef ik eerder een uitgebreid artikel. Het was geweldig om Susann Hanauer en Ralf Waßmann nu persoonlijk te spreken. We proefden aan de eetkamertafel met Susann en spraken Duits, Hongaars en Engels met elkaar, terwijl Ralf in een van de wijnkelders in het dorp wijnen aan het bottelen was.

Waarom al die moeite?
Preparaten, stand van de hemellichamen, het Demeter-keurmerk. De vraag brandde al een tijdje op mijn lippen. "Waarom al die moeite om biodynamische wijnen te maken?" Susann wond er geen doekjes om. "Echte kwaliteitswijnen kun je alleen maken als je de biodynamische principes volgt. De liefde voor de natuur is daarbij leidraad voor ons. Wij willen wijnen maken die je echt raken, en dat kan alleen als je zo werkt. Bovendien zorgen de preparaten voor het leven in de bodem, voor een gezonde bodem. Voor humus, die nodig is voor een goed immuunsysteem van de druivenstokken. Normaal wordt de grond in de landbouw uitgeput, bij ons is dat niet aan de orde". Hun inzet loont. Niet alleen vaart de natuur wel bij hun inspanningen, ook worden hun wijnen de hemel ingeprezen. Inmiddels is het domein bekend en hoeven ze niet meer te leuren met hun wijnen, vertelde onze gastvrouw. De wijnhandel wil hun wijnen tegenwoordig maar al te graag in de schappen hebben.

Wijnen



Zoals op de foto te zien, heeft Wassmann een breed palet aan wijnen. Maar ... die hebben een lange rijpingstijd nodig, vaak meer dan een jaar. Ook is het domein niet groter dan 2 ha, waardoor veel al is uitverkocht. Niet alleen in hun eigen kelder, maar ook bij Terra Hungarica, die hun wijnen aan de consument levert. Slechts een paar van de wijnen zijn nu echt op dronk. Erika en ik proefden er een viertal, die ik hieronder beknopt heb beschreven.

Proefnotities

Welschriesling 2014
Deze olaszrizling is een prachtige binnenkomer: een heerlijke wijn uit een slecht wijnjaar. Ik geloof mijn smaakpapillen niet. Hier zou ik zo wel een doos van willen. Reductief gemaakt. Perzik, kruiden en wat bloemigheid in de neus. In de smaak kruiden, mineralen, en zelfs wat laurier. Mooie, zachte en frisse, elegante zuren. Een mondvol wijn. 12,5% alcohol en toch voldoende pit. De afdronk is langer dan gemiddeld.

Karlotta 2013



Deze wijn is genoemd naar de tante van Susann. Oorspronkelijk zou hij de naam Charlotte Cuvée meekrijgen, maar die naam was helaas al geclaimd. Een blend van 50% olaszrizling en 50% chardonnay. Een zeer zachte wijn, die naar veldbloemen geurt en perzik in de smaak heeft. Hij is niet meer verkrijgbaar in de handel.

Portugieser 2015
Een perfecte smaakmaker die de stijl van het wijnhuis weergeeft, schreef De Beschaafde Alcoholist (A művelt alkoholista) over deze wijn. "Zo zou portugieser moeten smaken." Ik kan het alleen maar beamen. Veel donker fruit in de neus, met wat kruidigheid. Hij is natuurlijk nog erg jong, met flink wat tannines. Erika en ik proefden bramen en chocolade. Gemiddelde body en niet heel complex, maar dat past bij deze druif.

Kékfrankos 2013
Net als die uit 2011 en 2012 stelt ook deze kékfrankos niet teleur. Frambozen en chocolade in de neus. We proeven chocolade, kersen, frambozen en wat kruiden. De wijn is nog wat jong en bevat aardig wat tannines. Maar wat een heerlijk glas! Nu al.

In de kelders


Ralf Waßmann in een van zijn wijnkelders

We brachten ook een bezoek aan de drie wijnkelders van het domein. Ralf was net klaar met bottelen en vertelde ons uitgebreid over de Portugieser 2014, waar dit jaar een mousserende wijn van gemaakt wordt. Zelf kan ik nauwelijks wachten tot deze op de markt komt. De machine voor het kurken van de champagneflessen was net binnen. De flessen lagen opgestapeld en de wijnen ondergingen op het moment van ons bezoek hun tweede gisting. Onze gastheer houdt er normaal niet van om gefotografeerd te worden, maar tot Susanns verbazing poseerde hij gewillig voor ons.

Sfeerfoto's

Pécsdevecser


Onderweg naar de kelders in het dorp




 
(wordt vervolgd ...)

Wijn van Szent Donát op wijnkaart Belgisch driesterrenrestaurant

Hoera! Afgelopen week heeft het Belgische driesterrenrestaurant Hof van Cleve een Hongaarse wijn op zijn kaart gezet. De Meszes Olaszrizling 2013 van Szent Donát uit Csopak. Reden genoeg dus om te schrijven over dit wijnhuis aan het Balatonmeer en de wijnstreek. De wijn zelf proefde ik toevallig een paar weken geleden op een proeverij in Boedapest, daarom ook proefnotities.

Balatonfüred-Csopak


Het wijngebied Balatonfüred-Csopak

Het plaatsje Csopak ligt aan de noordzijde van het Balatonmeer, in de buurt van het schiereiland Tihany. Het maakt deel uit van het wijngebied Balatonfüred-Csopak. Hier wordt al sinds mensenheugenis wijn gemaakt. Dat wil zeggen, al ruim voordat de Hongaren zich aan het eind van de tiende eeuw in het Karpatenbekken vestigden. De wijnbouw was hier lange tijd sterk met de kerk verbonden. Zo had de bisschop van Veszprém al in de 11e eeuw druivenstokken staan in de regio. Vanaf de 13e eeuw had de Abdij van Tihany eeuwenlang de wijngaarden van Balatonfüred en omgeving in haar bezit. Na een lange bloeiperiode stortte de wijnbouw in toen het Ottomaanse Rijk in de 16e en 17e eeuw het land bezette.
Vanaf de 18e eeuw leefde Balatonfüred-Csopak als wijngebied weer op. Opvallend daarbij is dat het vanuit meerdere opzichten voorop liep in de ontwikkelingen in de wijnbouw. Niet alleen werden moderne vinificatiemethoden hier voor het eerst uitgeprobeerd. Ook werd hier een van de eerste organen opgericht, die zich in Hongarije bezighielden en -houden met de regulering van de druiventeelt en wijnbouw (zgn. hegyközség). Ook toen had de kerk wijngaarden in haar bezit. Bisschop Ranolder liet in 1880 zelfs wijnen exporteren van zijn 20 ha grote domein.
Tot 1959 hoorde de wijnregio officieel bij Badacsony, sindsdien is Balatonfüred-Csopak zelfstandig. Het schiereiland Tihany werd in 1997 toegevoegd.

Bodem en klimaat
De bodem in Balatonfüred-Csopak is zeer gevarieerd en heeft uiteraard direct invloed op de zuren, de aroma's en de smaak van de wijnen.
In Csopak onderscheiden we twee bodemsoorten. In de buurt van de oevers van het Balatonmeer vind je rode zandsteen. Hogerop, verder landinwaarts, bevinden zich kalkformaties die ook mergel en dolomiet bevatten. Typisch is de bovenlaag van kalk die de wijnen een zachtere smaak geeft. Het schiereiland Tihany, dat iets oostwaarts gelegen is, bevat vulkanisch tufsteen en geiseriet (een soort opaal).
Het gebied kent geen extreme weersomstandigheden. Er heerst een zonnig, droog klimaat. Zomerse hagelbuien komen er nauwelijks voor. Verder tempert het water van het Balatonmeer de hoge temperaturen in de zomer, waardoor de druiven minder te lijden hebben.
In de regio wordt vooral witte wijn gemaakt, voornamelijk van olaszrizling, rajnai rizling, müller-thurgau, chardonnay en tramini. De rode druiven die je hier vindt, zijn zweigelt, pinot noir, merlot en cabernet franc.

Olaszrizling
De druif die veruit het meest voorkomt in de regio, is olaszrizling. Dit ras werd waarschijnlijk in de eerste helft van de 19e eeuw vanuit Oostenrijk naar Hongarije geïmporteerd. Toen de phylloxera ook in het Balatongebied alle druivenstokken verwoestte, verdween de variëteit. Nadat de druifluis uitgeroeid was, kwam de olaszrizling weer in volle glorie terug. Gelukkig maar, want de druif voelt zich hier uitstekend thuis.
Net zoals bij de furmint het geval is, proef je bij een olaszrizling de bodem onmiskenbaar terug in de smaak.

Wijnhuis Szent Donát



Naamgever van het wijndomein is Donát, Donatus dus, de beschermheilige van veel wijngebieden. Szent Donát heeft 12 ha aan wijngaarden in 10 verschillen percelen in de omgeving van Csopak, Tihany en Kál. In de wijngaarden staan olaszrizling, furmint en kékfrankos. Het wijnhuis vindt het belangrijk dat je het terroir terugproeft in de wijnen.
Mocht je een bezoek aan Szent Donát gepland hebben, reserveer dan ook een tafel in hun pas geopende restaurant Márga. Het uitzicht over het Balatonmeer vanaf het terras is spectaculair.
En vergeet niet te vragen naar Tamás Kovács. Behalve wijnmaker bij Szent Donát is hij ook nog eens een talenwonder. Hij spreekt namelijk vloeiend Vlaams. Geleerd tijdens een eenjarig verblijf in Vlaanderen. Echt waar.

Proefnotities Szent Donát Meszes Olaszrizling 2013



Tijdens de proeverij in Boedapest, in wijnbar Etap, proefde ik met een paar vrienden drie verschillende soorten olaszrizling van Szent Donát. De Meszes 2013 vonden we veruit de mooiste.
Hij bestaat uit 85% olaszrizling en 15% furmint. De druiven staan in Csopak op de Szitahegy, een perceel dat rijk is aan kalk.
De geuren in de wijn vonden we gemiddeld intens. We roken bloemen, een beetje perzik, verder kruiden en citrus.
We proefden golden delicious appel, kruiden en citrus.
De wijn is elegant en zacht, waarbij we de zuren een pietsie te weinig vonden.
Eigenlijk weet je al vóór je de fles openmaakt, dat je met een zachte wijn te maken hebt. Het woord "Meszes" op het etiket betekent zoiets als "kalkhoudend". En dat is wat de wijn zo zacht maakt: de kalksteen in de bodem.
Een heerlijke wijn voor op een zomers terras, uitkijkend over het Balatonmeer. En als begeleider van een gerecht bij Hof van Cleve natuurlijk.

Tot slot
Wil je graag eens dineren bij Hof van Cleve en deze wijn proberen? Plan dan flink vooruit, want het restaurant is de komende twee maanden volgeboekt. Kun je niet zolang wachten en wil je de wijnen van Szent Donát nu al proeven? Kijk dan hier waar ze in Nederland en België te koop zijn. En als je in Hongarije bent, ga je natuurlijk naar Csopak.

Laposa - Olaszrizling 2012 (Badacsony): de enige echte

Badacsony

Het wijngebied Badacsony is een van de mooiste wijnregio's van Hongarije. De vulkanische Badacsony-heuvel ligt aan de noordwestzijde van het Balatonmeer. Met zijn afgeplatte vorm en verticale wanden is het een markant punt in het landschap. Een butte wordt zo'n heuvel ook wel genoemd. 
Ten noordwesten van de Badacsony vind je een andere butte, de Szent-György-heuvel. Deze maakt eveneens deel uit van het wijngebied. Je ziet hem linksboven op de foto. Het is een basaltheuvel die bedekt is met een mengsel van basaltpuin en löss. Aan de randen vind je basaltzuilen die aan enorme orgelpijpen doen denken. 
Wijnen uit Badacsony zijn aromatisch en vol, met hoge extracten. Ze hebben een lange rijpingstijd. 
Binnenkort meer over dit wijngebied.

Wijnhuis Laposa

Eén van de belangrijkste wijnhuizen in Badacsony is dat van de familie Laposa. József en Eleonóra Laposa startten hun onderneming in 1995. Hun drie kinderen werkten van jongsafaan mee in het bedrijf. Inmiddels zwaait zoon Bence de scepter over het domein.

De wijngaarden van Laposa bevinden zich op de zuidelijke flanken van de Badacsony-heuvel, en op twee andere butten: de Csobánc-heuvel en de eerder genoemde Szent-György-heuvel. Ze beslaan een oppervlakte van 8,5 ha. De druiven die je hier vindt, zijn: szürkebarát (pinot gris), kéknyelű, olaszrizling (welschriesling), rajnai rizling (riesling), sárga muskotály (muscat lunel), chardonnay en hárslevelű. Overigens heeft wijnhuis Laposa ook in Somló wijngaarden staan. Daar verbouwen ze op 1,5 ha olaszrizling en juhfark. Typisch voor de Laposa-wijnen is hun mineralige karakter. 

Architectuurprijs

Foto: Zsolt Batár

Laposa heeft een paar turbulente jaren achter de rug. In 2008 ging het wijnhuis een samenwerkingsverband aan met een investeerder onder de naam Bazaltbor Badacsony. Memorabel in deze periode was de bouw van een hypermodern complex dat veel protesten opriep. Critici vonden het niet passen in de omgeving. Wat heet! Met Hongaarse pathos werd het zelfs 'een wond in het landschap' genoemd. (Als je meer wilt weten over het ontwerp, kun je hier kijken.) 

Wie is wie?
Bence en zijn familie zul je echter niet meer vinden in het witte gebouw. Als gevolg van een intern conflict heeft de familie gebroken met de investeerder. Je vindt Laposa nu weer op zijn oude locatie in Badacsonytomaj. Onder de naam Bazaltbor of Wijnhuis Laposa. Bazaltbor Badacsony verkoopt zijn wijnen ook onder de naam Laposa. Zo wordt het er natuurlijk niet duidelijker op. Wie is wie? Hieronder een korte uitleg.

Bazaltbor versus Bazaltbor
De investeerder noemt zich Bazaltbor Badacsony en verkoopt zijn wijnen onder de naam Laposa. Hun etiketten tonen gestapelde letters. De URL van hun website is www.laposabadacsony.hu.
De familie Laposa noemt zich Laposa Borbirtok (Wijndomein Laposa) en verkoopt zijn wijnen ook onder de naam Laposa. De letters op hun etiketten liggen netjes naar elkaar. De URL van hun website is www.bazaltbor.hu. 
Je moet alleen wat schuiven met de namen en dan weet je het.
De wijn die ik proefde, is in ieder geval door de enige echte familie Laposa gemaakt.

Proefnotities

De Olaszrizling 2012 van Laposa is gemaakt van druiven die op de Szent-György-heuvel groeien. Gisting in RVS tanks, daarna voor 80% rijping in RVS tanks en 20% op eikenhout.
Ik proefde hem samen met Márti en Ferenc. 
De kleur is fonkelend licht strogeel.

Zodra we onze neus in het glas steken, worden we blij. De geuren zijn intens. We ruiken vooral ... mineralen. Maar ook bloemen, vlierbloesem en regen. Na het walsen geurt de wijn nog mineraliger. We ruiken dan ook nog tropische vruchten, zoals meloen en mango.

De smaken zijn eveneens intens. We proeven mineralen, verder een flinke dot fruit van appel, peer en perzik, verder amandelen en walnoot. 

De zuren zijn gemiddeld. Een volle wijn met een lange afdronk. Mooi in balans, de bitters in de afdronk zijn zacht. 

Tot slot

We vinden dit een prachtige, mineralige wijn met karakter. Hij is op dronk, maar over een paar jaar ook nog mooi. 

In Hongarije is de wijn te koop bij Bortársaság voor 2.300 forint / ca. 7,40 euro.

Gelukkig is hij ook in Nederland verkrijgbaar, bij onder andere Deli-Cart voor de prijs van 9,95 euro.

Wijnproeverij: Spiegelberg (Somló)

Begin deze maand was ik op een wijnproeverij in chocolade- en wijnbar vinoWonka in Budapest. Thema van de avond was wijnhuis Spiegelberg uit Somló. Ik proefde negen wijnen, die door de wijnmaker zelf werden toegelicht. Er was ook gezorgd voor een literaire noot. De auteur Lajos Ambrus las voor uit zijn eigen werk "Mijn wijnberg", dat de wijnregio Somló als thema heeft. 

Somló
Het wijngebied Somló doet het hart van veel wijnliefhebbers sneller kloppen. Het is een kleine, lieflijke regio. De druivenstokken staan op een basaltheuvel die patsboem uit het landschap oprijst. De regio is een lappendeken van percelen die vaak niet groter dan 1 ha zijn. De eigenaren zijn wijnboeren die er alleen in het weekend zijn. Daarnaast zijn er natuurlijk ook de professionele en grootschalige wijnbedrijven. István Spiegelberg is een van de weinige wijnboeren die permanent op de berg wonen. 

István Spiegelberg

István Spiegelberg, door velen Stephan genoemd, is in Duitsland geboren en opgegroeid. Zijn vader was Duitser, zijn moeder is Hongaarse. Hij spreekt vloeiend Duits én Hongaars en komt al van jongsafaan in het gebied. De regio kent hij op zijn duimpje. De man is sinds een jaar of tien actief in de wijnbouw. Eerst hobbymatig, later beroepsmatig. In 2007 zegde hij zijn baan als tester bij BMW op en vestigde hij zich permanent in Somló.
Zijn domein is nu 2 ha groot en bevindt zich op zo'n 200-220 meter hoogte op de Somló-berg. Daar waar zijn druiven staan, waait het altijd en dat is fijn. Druivenziekten maken zo immers minder kans. In Spiegelbergs wijngaarden staan furmint, juhfark en olaszrizling (welschriesling) op 1 ha, en jonge stokken van chardonnay en hárslevelű eveneens op 1 ha. Dit jaar heeft hij voor de eerste keer hárslevelű geoogst. De wijnmaker wil in de toekomst wijnen maken die minder zuren bevatten dan in de regio gebruikelijk.

Geproefd
Wijnen uit Somló hebben altijd een paar jaar nodig voordat ze op dronk zijn. Toch begonnen een paar van Spiegelbergs jonge wijnen al mooi in vorm te komen. Hieronder de wijnen die de meeste indruk maakten.

Furmint 2012 

Deze wijn is volgens een nieuwe stijl gemaakt, met minder alcohol dan gebruikelijk.  
In de neus amandelen, abrikoos, perzik en mineralen.
In de smaak amandelen, abrikozen, grapefruit, sinaasappel, een beetje drop, wat lime en mineralen.
De wijn heeft niets van de blockbusters die we gewend zijn uit Somló. Geconcentreerd, mooie zachte zuren en bitters. De structuur is olieachtig en dik, boterig en vet. Een lange afdronk. Een prachtig glas.

Olaszrizling 2012
Een koekoeksei in de reeks. Omdat hij minder zuren heeft dan wettelijk toegestaan, mag deze wijn niet de beschermde naam "wijn uit Somló" dragen. Het is dan ook een "wijn uit Transdanubië".
De wijn heeft 8 maanden houtopvoeding gehad, pas over een jaar toont hij zijn ware karakter.
Een geur van amandelen en perzik. 
De smaak is wat gesloten. Ik proef een weinig fruit van witte steenvruchten en verder vooral bitters. De zuren zijn inderdaad minder dan normaal, maar heel storend is dat niet. De afdronk is lang, met mineralen en veel bitters.

Juhfark 2012
De juhfark is een moeilijke druif die karakteristiek is voor Somló. Hij is erg gevoelig voor rotting. De vruchtjes groeien in dichte trossen en verdrukken elkaar. Regen is funest voor deze variëteit. En dan hebben de druifjes in het binnenste van de trossen ook nog eens de neiging om aan het einde van de rijpingstijd te knappen. Je vraagt je bijna af hoe er van deze druif überhaupt wijn gemaakt kan worden.
In de neus is deze wijn wat gesloten, ik ruik mineralen en wat vuursteen.
Ook de smaak is ietwat gesloten, met een pietsie abrikozen. Ik proef verder vooral mineralen en wat peperigheid. Een dikke wijn. De afdronk is lang met stevige zuren.
De wijn heeft nog wat tijd nodig.

Juhfark 2011
In de neus oxidatieve tonen, mineralen en meloen.
De wijn heeft in de smaak een uitgesproken zouttoets, verder mineralen en amandelbitters. Citrustonen in de afdronk.
Deze juhfark is wat slanker dan die uit 2012, de afdronk is ook wat korter. Een mooie, boterige wijn met zachte zuren. 

Furmint 2011 (bâtonnage & sur lie)
Deze furmint heeft 20 maanden sur lie gerijpt en bâtonnage gehad.
Intensieve geur van geroosterde noten, een vol en rijk aroma.
In de smaak, die iets minder intensief is, nadrukkelijke houttonen en sinaasappel. De wijn is romig en masculien. Superlange afdronk. Een mooie eetwijn met fraaie zuren en zachte bitters.

Olaszrizling 2009
De wijn bevat 10 gram restsuikers. 
In de neus oxidatieve tonen, zoethout, salmiak, vuursteen, zout en drop.
In de smaak amandelen en een pietsie jodium. 
Een vette, volle, zware wijn. Masculien, met een hoog alcoholgehalte. Een eetwijn. De restsuikers vond ik niet passen bij de wijn, en hij zou wat meer zuren mogen hebben.

Welke wijnen proefde ik nog meer?
Olaszrizling 2011
Nászéjszakák bora 2008
Nászéjszakák bora 2011

Tot slot
 "Ik heb geen verstand van wijnmaken", zei Spiegelberg aan het begin van de avond. Onwillekeurig moet ik daarbij aan de verzekeringsman uit de reclame van Victoria Vesta denken. Die was een kei in alles en had toch "meer verstand van verzekeren". Waarmee ik maar wil zeggen: Spiegelberg kan wel degelijk wijn maken, zijn wijnen horen bij de top van Somló.

Sfeerbeelden

Verslag Grote Olaszrizlingproeverij (2)

Het doel van de Grote Olaszrizlingproeverij was om te laten zien hoe veelzijdig de olaszrizling is. Enerzijds is het een van de belangrijkste terroir-druiven van Hongarije, zelfs het hele Karpaten-bekken. Hij voelt zich in Midden-Europa uitstekend op zijn plek, het terroir van de druiven lacht je toe uit het glas. Een mooi voorbeeld daarvan waren de geproefde olaszrizlings uit het Balatongebied en Somló. Anderzijds brengt de druif ook fruitige en frisse wijnen voort, zoals die uit Eger of Zuid-Slowakije. Daarbuiten is nog van alles mogelijk. Hoogalcoholische blockbusters, halfzoete wijnen, bubbels. Olaszrizling heeft het allemaal. 
Na een lange avond proeven met TdS, ging ik zaterdag met deze top 9 naar huis.

Borbély Pincészet - Bácsi Dűlő Olaszrizling 2012 (Badacsony)
Een kruidige neus met wat citrus.
Mineralen in de smaak, amandel. 
Olieachtige structuur in de mond. Een heerlijk glas!

Bott Frigyes - Olaszrizling 2012 (Zuid-Slowakije)
Kruidige geur. 
Groene appel in de smaak, tropisch fruit en citrus. 
Een elegante, fruitige, frisse wijn.
Lange afdronk met mooie zuren.

Szent Donát  Pince - Csopaki Szitahegy 2012 (Csopak)
Een geparfumeerde neus, minalen en amandel. Beetje chemisch ook.
In de smaak amandelen, mineralen, tropische vruchten, sinaasappel.
Olieachtig in de mond. Mooie zuren in de afdronk.
Prachtig voorbeeld van een olaszrizling. TdS proefde de zomer in zijn glas. 

Szent Donát  Pince - Berekhát Csopaki Olaszrizling 2012 (Csopak)
Een stinkertje in het glas, wat rook en een pietsie teveel zwavel.
In de smaak mooi fruit, wat animaliteit, drop. Olieachtige structuur, pittige zuren.  
Deze wijn is wat zwaarder dan de Szitahegy. Heel erg lekker!

Gál Lajos Pincészete - Kántor-tag Egerszóláti Olaszrizling 2011 (Eger)
Een geur van perzik, abrikoos en sinaasappel.
In de smaak amandel, abrikoos, ananas, mineralen. 
Een superfruitige wijn met een subtiel zoetje en wat bitters.

Kasnyik Pincészet - Olaszrizling 2011 (Zuid-Slowakije)
Aanvankelijk een wat vreemde wijn, na de derde slok komt hij pas tot zijn recht.
In de geur wat honing en etherische sinaasappelolie. 
In de smaak mineralen, verder citrus en amandel.
Een bloemige wijn met mooie, frisse zuren.

Jásdi Pince - Siralomvágó Olaszrizling 2011 (Csopak)
In de neus vooral drop.
Ook in de smaak drop, verder wat sinaasappel.
Een lichte, mooie, zwoele wijn met stevige zuren en een restzoetje in de superlange afdronk. Een fruitige, elegante, vrolijke, ronde wijn.

Spiegelberg Borpince - Olaszrizling 2009 (Somló)
Een geur van mineralen, rook en jodium.
In de smaak veel tropisch fruit en amandelen.
Veel alcohol. Ondanks het blockbusterachtige karakter een mooie wijn. Olieachtig, complex en stoer, met een lange afdronk en mooie zuren.

Kreinbacher Birtok - Szent Ilona Somlói Olaszrizling 2009 (Somló)
In de neus veel mineralen.
In de smaak abrikozen, amandelen, overrijpe peer. Frisse zuren in de afdronk. Een wijn met veel bitters en aardig wat body. Een echte eetwijn.

Enkele sfeerbeelden

Verslag Grote Olaszrizlingproeverij (1)

Het was afgelopen zaterdagochtend oppassen geblazen tijdens de Master Class waarop ik me had ingeschreven. Het thema was olaszrizling vs welschriesling, zeg maar Hongarije tegen Oostenrijk. Het was niet de bedoeling dat ik als liefhebber van Hongaarse wijnen in de valkuil van olaszrizling-chauvinisme zou trappen. Josef Schuller MW van de Weinakademie in Oostenrijk vertelde echter al in zijn inleiding dat het niet eenvoudig was geweest om een welschriesling te vinden die hetzelfde potentieel had als de Hongaarse druif. Waarmee hij de uitslag van de proeverij op voorhand samenvatte. Olaszrizling maken gaat Hongarije beter af dan voetballen.

Oorsprong
De oorsprong van de olaszrizlingdruif is onbekend. De Italianen kennen hem als riesling italico, maar verder komt hij vooral in Midden-Europa voor als bijvoorbeeld laški rizling of ryzlink vlašský. En welschriesling dus. Oostenrijk is bij lange na niet zo'n interessant olaszrizling-land als Hongarije. Onze westerburen maken vooral lichte, eenvoudige wijnen van de druif. De wijnboeren maken zich totaal niet druk om de variëteit. Waarom zouden ze ook?  Het land heeft al zijn grüner veltliner: vol fruit, makkelijk om te drinken en fris. En dan is daar natuurlijk de riesling. Waar welschriesling overigens niets mee van doen heeft.

Mind-blowing

In Steiermark wordt er van de welschriesling een sappige, frisse wijn gemaakt. Burgenland is begonnen met het imiteren van deze stijl, en de rest van Oostenrijk volgde met de productie van welschriesling met steeds zijn eigen specifieke terroir.
Tijdens de Master Class proefden we 3+3 welschrieslings / olaszrizlings en een Trockenbeerenauslese. De meeste welschrieslings waren eenvoudig, met niet al te veel body, weinig fruit, soms beendroog en met heftige zuren. Die van wijnhuis Tement presteerden het beste, waarbij de Weinstock Zieregg 2012 er nog het meest uitsprong met zijn complexiteit en elegantie. De Hongaarse tegenhangers waren zonder uitzondering het mooist. Verreweg de meeste indruk maakte de Kántor-Tag Olaszrizling 2007 van Lajos Gál uit Eger, met zijn zachtheid, mineraliteit, elegantie en evenwicht. Mind-blowing, om met onze presentator te spreken. En dat voor een wijn van zes jaar oud! 

Proeflijstje
Voor geïnteresseerden hieronder ons proeflijstje:
1. Zantho - Welschriesling 2012 (Burgenland)
2. Endre Szászi - Szigligeti Olaszrizling Kabócás 2012 (Badacsony)
3. Tement - Welschriesling STK 2012 (Steiermark)
4. Laposa - Nagy-Somlói Olaszrizling 2012 (Somló)
5. Tement - Weinstock Zieregg 2012 (Steiermark)
6. Jásdi - Lőczedombi Olaszrizling 2011 (Csopak)
7. Schröck & Kracher - Greiner 2007 (Rust & Illmitz)
8. Gál Lajos - Kántor-Tag 2007 (Eger)
9. Kracher - Welschriesling TBA 2006 (Burgenland)

(wordt vervolgd ...)

Grote Olaszrizlingproeverij in Budapest

Het kan niet op! Hongarije had al zijn Furmint Február, sinds kort is daar de Olaszrizling Október bij gekomen. Zoals de naam van het evenement het al zegt, speelt deze maand de olaszrizlingdruif de hoofdrol in wijnland Hongarije. Dat is voor de eerste keer. In de praktijk betekent dit, dat restaurants en wijnopleidingen in het hele land olaszrizlingproeverijen en wijndiners houden. Wil je verschillende olaszrizlings naast elkaar proeven? Dan kun je bij de wijnhandelaren terecht. Die hebben namelijk speciale olaszrizlingpakketten samengesteld. De bedoeling van Olaszrizling Október is dat de druif een van de troetelkindjes van de Hongaarse wijnliefhebber wordt.

Grote proeverij
Morgen, 19 oktober, is een speciale dag voor de olaszrizling. Of de Welschriesling, zoals hij in Oostenrijk heet. 's Morgens vinden er in het Gerbeaud Ház in Budapest drie themagerelateerde Master Classes plaats. De cursus waarvoor ik me heb ingeschreven, vergelijkt de Welschriesling met de olaszrizling. De apotheose van Olaszrizling Október is echter morgenmiddag, want dan begint om 16 uur de grote Olaszrizlingproeverij. Het is de gelegenheid bij uitstek om veel verschillende olaszrizlings naast elkaar te proeven en met elkaar te vergelijken. Keuze genoeg, er zijn immers 60 wijnmakers aanwezig. De deelnemende wijnhuizen komen uit wijngebieden als Eger, Villány-Siklós, Somló en het Balatongebied. Maar ook Kunság, Mátra, Neszmély, Pannonhalma en zelfs Slowakije (Bott) zijn vertegenwoordigd.

Voor elk wat wils

De vraag is: waarom zou je zoveel aandacht besteden aan deze variëteit? De organisatoren weten het wel. De olaszrizling is een van de belangrijkste terroir-druiven van Hongarije. Hij komt in heel het land voor, behalve in Tokaj-Hegyalja. En het is een dankbare druif met verschillende gezichten. Hij kan complex zijn en zijn herkomstgebied weergeven. Maar zijn karakter kan ook fruitig, licht en fris zijn. Kortom: de olaszrizling heeft voor elk wat wils.

Szeremley - Szirén 2009 (Badacsony)

Terzijde

Dat is vreemd: twee koekoekseieren op dit blog. Wat doen ze hier? Kijk. Morgen is de lange periode van de drooglegging voorbij. Ik drink dan mijn eerste glas wijn na precies 160 dagen. Wat staat er op het wijnmenu? Twee van mijn favoriete wijnen. Omdat ik in de VS ben, geen Hongaarse wijnen, maar twee buitenlandse favorieten. Een Kim Crawford Marlborough Sauvignon Blanc 2012 uit Nieuw-Zeeland en een glas Châteauneuf-du-Pape Vieux Télégraphe 2008. Even voor de duidelijkheid: ik drink van allebei niet een fles, maar een glas. Dat wordt smullen!
Terug naar onze geproefde Hongaarse wijn, de Szirén van Szeremley. De proefnotities dateren uit de periode dat ik wél mocht drinken, ze zijn dus van vele maanden geleden. Mijnheer H en ik dronken de wijn bij Restaurant LeRoy in Budapest.
 
Wie wat waar
Over wijnhuis Szeremley uit Badacsony vind je meer informatie hier. Er is sinds mijn laatste post over het wijnhuis niet zo heel veel veranderd, behalve dan dat het domein inmiddels uitgebreid is van 110 naar 120 ha.  
De wijn in ons glas is een cuvée van rajnai rizling, olaszrizling en szürkebarát (oftewel riesling, welschriesling en pinot gris). De eerste twee druiven maken het leeuwendeel van de wijn uit, de szürkebarát heeft gerijpt op barriques.

Proefnotities

De wijn is fonkelend lichtgoudgeel, en trekt dikke tranen in het glas. 
In de neus gematigd intense geuren van mineralen, grapefruit, peer en kruiden.
In de smaak een heel smakenpalet van mineralen, citrus, perzik, peer, amandelen en meloen.
In de aanzet proeven we een subtiel zoetje, dat zich ontwikkelt tot een mooie mineraliteit. In de afdronk frisse zuren. 
De wijn is rond, zacht en boterig. Het houtgebruik is zeer subtiel. Ik vind het zoet niet helemaal in balans met de zuren, maar Mijnheer H is het niet met me eens.

Tot slot
We zijn zeer content. Dit is een heerlijke wijn met ook nog eens een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding. Als we hem punten zouden moeten toekennen, zouden we uitkomen op 89 punten. 
Wat kost deze wijn in de wijnhandel? Ca. 2.420 forint / ca. 8,20 euro bij Vino d'Oro in Budapest.

Sint-Maarten: Nieuwe Wijn uit een fantastisch wijnjaar

Inleiding

Vandaag is de naamdag van Sint-Maarten, een dag met een zilveren randje. Het is het moment dat in Hongarije de eerste wijnen van het actuele wijnjaar op de markt worden gebracht. Voor mij is het ook een nieuw begin na het rampzalige wijnjaar 2010. De zogenaamde Hongaarse Nieuwe Wijn, de Újbor doet natuurlijk denken aan de Beaujolais Nouveau in Frankrijk. Ook daarbij worden vroegrijpe druiven uit het actuele wijnjaar volgens het macération carbonique-procédé vergist tot zeer frisse, lichte, fruitige wijnen. Hier zijn deze wijnen over het algemeen tot het voorjaar van het volgende jaar drinkbaar. Kortom, je kunt er bijna niet omheen: op 11 november moet er wijn geproefd worden!

Maar proeven betekent beoordelen, noteren en publiceren. En dat is lastig nu ik moet studeren voor een paar zware examens. Ik probeer de nieuwe wijnen te vergeten, maar de hele dag door hoor ik het geroezemoes van Sint-Maarten. Wanneer ik vriend Maarten per telefoon feliciteer met zijn naamdag en hij over Újbor begint, is mijn verzet gebroken. Gelukkig is mijn wijnwinkel op een paar minuten afstand.

Lelovits Olaszrizling 2011

Direct bij het verlaten van de wijnwinkel vraag ik me af waarom Lelovits de olaszrizlingdruif gekozen heeft voor het maken van deze superjonge wijn. Deze druif is niet vroegrijp. Misschien heeft het mooie wijnjaar een zeer vroege oogst mogelijk gemaakt, maar dan nog. Lelovits zal toch ook een langer houdbare olaszrizling maken? Volgende week ga ik naar een 2011-proeverij in de Borkápolna. Lelovits is daar ook, en hopelijk word ik dan wat wijzer.

Proefnotities

De wijn heeft een zeer lichtgroene waas in het glas.

De neus is uiterst bloemig en fruitig, met tonen van ananas en vlierbes.

In de smaak een subtiel bittertje met een lekker frisse citrustoets. De wijn prikt wat op mijn tong. De afdronk is middelmatig lang. 13,5% alcohol, maar dat vind ik niet storend.

Conclusie

Nog niet eens zo slecht, deze olaszrizling. Natuurlijk is hij niet complex, maar dat is ook niet de bedoeling bij deze wijn. Fris, jong, fruitig en speels, zonder poeha. Een lekker wijntje om als ongecompliceerd aperitif de avond mee te beginnen.

Gekocht voor 1.400 forint / ongeveer 5 euro bij Borkápolna.

Het wijngebied Somló

Somló ligt in het westen van Hongarije, boven het Balatonmeer. Officieel bestaat het uit Sághegy, Kissomlyó en Nagy-Somló. Als we over het wijngebied Somló spreken, hebben we het alleen over Nagy-Somló. 
Het wijngebied is piepklein, ca. 830 groot. Het bestaat uit een basaltheuvel die boven een uitgedoofde vulkaan als een grote bult uit het landschap oprijst.
Het klimaat is hier landelijk, de zomers zijn er wat koeler dan elders in het land. Het waait er vaak. 
De wijnen die uit Somló komen zijn zeer mineralig, rijk aan zuren en extracten. Ze hebben een zoutachtige toets en hun alcoholgehalte is vrij hoog.

Als er één wijn is waarin je de bodem van het gebied terugproeft, is dat de wijn uit Somló. Door het basalt hebben de wijnen een bijzonder aroma- en smaakpalet. In hun jeugd proef je vooral vuursteen, na een aantal jaren komen er animale geuren vrij.
Over het algemeen zijn ze pas na twee jaar op dronk. Ze moeten warmer gedronken worden dan andere witte wijnen en vooral belucht worden.
Een wijn uit Somló ontwikkelt zich langzaam en rijpt ook langzaam. Zonder houtopvoeding is het bijna onmogelijk om hier een goede wijn te maken.

De bodem

De bodem in Somló bestaat uit basalt en tufsteen, en is rijk aan mineralen en spoorelementen. Aan de voet van de heuvel vind je een mengsel van klei, zand en löss, met een flinke hoeveelheid mineralen en spoorelementen die van de heuvel naar beneden gespoeld zijn.

Druiven

In Somló vinden we uitsluitend witte druiven. Veruit de belangrijkste druif is de olaszrizling. Daarna volgen de chardonnay, respectievelijk hárslevelű (Lindenblättriger) en furmint. Verder komen er nog druiven voor als de Hongaarse juhfark en ezerjó, de rizlingszilváni (müller-thurgau) e.a.

Juhfark

Het verhaal is uittentreure verteld, maar toch nog iets over de juhfark-druif. Deze druif is bijna uitsluitend in Somló te vinden. Juhfark betekent in het Nederlands "schapenstaart". De wijn wordt zo genoemd, omdat de langwerpige vorm van de druiventros aan een schapenstaart zou doen denken. Juhfark-wijnen kunnen vaak ruw en keihard zijn door de stroeve zuren. De wijn heet ook wel "de wijn van de huwelijksnachten" te zijn. Het verhaal gaat dat de Habsburgers tijdens hun huwelijksnacht juhfark dronken, zodat er mannelijke troonopvolgers geboren zouden worden. Keizerin Maria Theresia schijnt er pap van gelust te hebben.

Wijnmakers

De belangrijkste wijnmakers in Somló zijn Györgykovács, Fekete Béla, Hollóvár, Inhauser, Kreinbacher en Tornai.