Furmint weetfeitje 3: wat eet je bij een furmint uit Somló?

Er valt hier in Hongarije natte sneeuw uit het witte wolkendek, dus laten we maar doen alsof het nog februari is. Ik ben jullie namelijk nog één Furmint weetfeitje schuldig. Eigenlijk twee, maar laten we deze voorlopig als de laatste beschouwen. Vandaag een antwoord op de vraag: wat eet je bij een furmint uit Somló?


Foto: tomakonyha.blogspot.hu

Karakteristieken
Wat voor een furmint uit Tokaj geldt, geldt ook voor een Somlóer. Namelijk: wat je in de wijn proeft, is bepalend voor het gerecht dat je op tafel zet. Een houtgerijpte furmint uit Somló heeft over het algemeen hoge zuren en daar moet je een gerecht bij kiezen dat ook zure smaken heeft. Denk aan een zuurkoolgerecht, en als je in Hongaarse sferen wilt blijven, töltött káposzta (gevulde zuurkool), zoals op de foto hierboven. Wat vettere gerechten en roomsauzen passen er ook prima bij. Vanwege het masculiene karakter van de wijn combineren wild, eend en gans er ook goed mee. Komt er een vegetariër bij je eten? Dat is een paddenstoelenragout een goede optie. Ach, je hebt alleen een reductief gemaakte furmint in je wijnrek liggen. Eentje van Tornai misschien? Die wijn heeft tropische vruchten in de smaak. Daarbij kunt je een ganzenbout met ananas-mangosaus serveren.
Blijft over: het dessert. Dat wordt natuurlijk een plankje met rijpe geiten- en schapenkazen. Pittig, kruidig, stevig, zout en romig. Ideaal bij een furmint uit Somló.

Soep en wijn
Over het algemeen wordt bij soep geen wijn geserveerd. Waarom? Vloeistof schenken bij een vloeistof vinden gastronomen onzinnig. Bovendien zijn er maar weinig wijnen die er goed mee combineren. Sherry of madeira, dat gaat nog wel. Ook een reductieve furmint uit Somló zou er eventueel bij kunnen passen. Maar pas op! Deze mag niet al te veel zuren hebben, hij moet wat zachter van karakter zijn.  En de soep moet stevig of romig zijn, zoals een minestrone of koolrabi-roomsoep. Heerlijk!

Kreinbacher - Brut Classic (Somló)

Waarmee kun je 2015 beter uitluiden dan met een heerlijke pezsgő, een Hongaarse mousserende wijn uit Somló? In deze ieniemienie wijnregio barstte miljoenen jaren geleden een vulkaan uit. De basaltmassa die toen aan het aardoppervlak kwam, liet een bult in het landschap na. Door de vulkanische ondergrond hebben de wijnen die hiervandaan komen een bijzonder aroma- en smaakpalet. Vooral witte, stille wijnen komen uit deze regio en ... heerlijke bubbels. Met dank aan wijnhuis Kreinbacher.

Kreinbacher

Foto: Az Ihatóbb Magyarországért

József Kreinbacher is van huis uit ingenieur. In 2002 startte hij zijn wijndomein in Somlóvásárhely. Hij breidde het in de loop der jaren uit door percelen van kleine wijnboeren op te kopen en nieuwe druivenstokken aan te planten. Inmiddels hoort het wijnhuis met zijn 40 ha bij de allergrootste in de regio. Alleen Tornai is groter. Ook koopt het huis jaarlijks druiven aan die van 20 ha komen. Er wordt sterke snoei toegepast, per stok wordt een opbrengst van 1 kilo gehanteerd.
De wijngaarden zijn te vinden aan de zuidoostelijke en zuidwestelijke zijden van de Somló-heuvel. Kreinbacher werkt organisch. In de wijngaarden vind je vooral furmint, olaszrizling, hárslevelű, tramini, szürkebarát, juhfark, chardonnay en syrah. Uitgangspunt bij de productie is dat je het terroir van het gebied moet kunnen terugproeven in de wijnen.

Nieuwe architectuur

Foto: www.kreinbacher.hu

In 2011 liet Kreinbacher een hypermodern, nieuw gebouwencomplex neerzetten: een kelder met verwerkingsruimte, een champagnekelder en een klassehotel met 16 kamers. Het ontwerp was van de hand van Dezső Ekler.

De kelder en de verwerkingsruimte liggen in een flauwe heuvel, ingebed in het landschap. De champagnekelder met zijn hoekige vorm steekt nadrukkelijk boven het terrein uit. Sinds 2014 komen de mousserende wijnen uit deze champagnekelder.


Mousserende wijnen

Hoe zat het ook alweer met de méthode traditionnelle bij productie van mousserende wijnen?
Een korte uitleg. De basis van een champagne of een mousserende wijn is een stille wijn, die we de basiswijn noemen. Bij het bottelen van deze wijn wordt er een oplossing van suiker en gist toegevoegd. De fles krijgt een speciale kroonkurk en de wijn ondergaat een tweede gisting, dit keer dus op fles. Deze fase kan maanden duren. Door regelmatig draaien zakt het bezinksel van de tweede gisting naar de hals van de fles. Dan wordt de hals van de fles bevroren, de kroonkurk verwijderd, waarna het bevroren bezinksel uit de fles schiet. Soms met een opwindende, ambachtelijke knal, of anders met een ontluisterende, geïndustrialiseerde zucht van een machine. Hierna wordt de wijn aangevuld met een mengsel van suiker en mousserende wijn. De hoeveelheid suiker in deze zogenaamde dosage bepaalt het smaaktype van de wijn: van zeer droog tot zoet. Hierna krijgt de mousserende wijn zijn definitieve kurk en de wijn ondergaat een laatste rijping.

Failure
De basiswijnen van Kreinbacher bestaan hoofdzakelijk uit furmint. De mousserende wijnen worden gemaakt onder aanwijzingen van een champagnemaker en een keldermeester uit de Champagnestreek. Kreinbacher maakt mousserende wijnen in de drie droogste zoetheidsgraden Brut Nature, Brut en Extra Dry. Ze krijgen minimaal 22 maanden flesrijping, maar meestal 24 tot 36 maanden.
De resultaten mogen er zijn. In 2015 nam het wijnhuis voor de eerste keer deel aan de Champagne and Sparkling Wine World Championship in Groot-Brittannië. Daarbij won de Prestige Brut zilver. De Extra Dry en Brut Classic kregen brons, wat volgens mij een mooi resultaat genoemd mag worden, maar helaas ... volgens het reglement geldt brons als een failure, want de organisatie vindt alleen zilver en goud goed genoeg. Soit! Straf mij maar met een paar dozen van deze failure!

Proefnotities

En dan nu naar de Brut Classic van Kreinbacher.
Deze mousserende wijn is gemaakt van 85% furmint en 15% chardonnay. De dosage was 10 gram per liter. Daarna heeft hij 22 maanden flesrijping gehad.
In het glas zien we fijne bubbeltjes.
De neus is ingetogen met geuren van appel en citrus.
In de smaak grapefruit, limoen, citroenschil, een pietsie geroosterd brood, kruidnagel en mineralen. De wijn is lekker droog, maar niet beendroog, met een fris zuurtje en een zacht bittertje. De afdronk is lang.

Tot slot
Heerlijk! deze Brut Classic van Kreinbacher. Niet voor niets drink ik hem niet alleen met Oudjaar, maar ook als aperitief in een restaurant, of als ik vind dat ik iets te vieren heb. Familie of vrienden onthaal ik tegenwoordig ook met deze mooie pezsgő. En natuurlijk was hij ideaal om het jaar 2015 uit te zwaaien en het nieuwe jaar welkom te heten.
Bortársaság verkoopt de Brut Classic voor 3.700 forint / circa 11,65 euro, wat een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding is.
In Nederland verkoopt Dovin deze wijn voor 19,95 euro.

Wijnproeverij: Spiegelberg (Somló)

Begin deze maand was ik op een wijnproeverij in chocolade- en wijnbar vinoWonka in Budapest. Thema van de avond was wijnhuis Spiegelberg uit Somló. Ik proefde negen wijnen, die door de wijnmaker zelf werden toegelicht. Er was ook gezorgd voor een literaire noot. De auteur Lajos Ambrus las voor uit zijn eigen werk "Mijn wijnberg", dat de wijnregio Somló als thema heeft. 

Somló
Het wijngebied Somló doet het hart van veel wijnliefhebbers sneller kloppen. Het is een kleine, lieflijke regio. De druivenstokken staan op een basaltheuvel die patsboem uit het landschap oprijst. De regio is een lappendeken van percelen die vaak niet groter dan 1 ha zijn. De eigenaren zijn wijnboeren die er alleen in het weekend zijn. Daarnaast zijn er natuurlijk ook de professionele en grootschalige wijnbedrijven. István Spiegelberg is een van de weinige wijnboeren die permanent op de berg wonen. 

István Spiegelberg

István Spiegelberg, door velen Stephan genoemd, is in Duitsland geboren en opgegroeid. Zijn vader was Duitser, zijn moeder is Hongaarse. Hij spreekt vloeiend Duits én Hongaars en komt al van jongsafaan in het gebied. De regio kent hij op zijn duimpje. De man is sinds een jaar of tien actief in de wijnbouw. Eerst hobbymatig, later beroepsmatig. In 2007 zegde hij zijn baan als tester bij BMW op en vestigde hij zich permanent in Somló.
Zijn domein is nu 2 ha groot en bevindt zich op zo'n 200-220 meter hoogte op de Somló-berg. Daar waar zijn druiven staan, waait het altijd en dat is fijn. Druivenziekten maken zo immers minder kans. In Spiegelbergs wijngaarden staan furmint, juhfark en olaszrizling (welschriesling) op 1 ha, en jonge stokken van chardonnay en hárslevelű eveneens op 1 ha. Dit jaar heeft hij voor de eerste keer hárslevelű geoogst. De wijnmaker wil in de toekomst wijnen maken die minder zuren bevatten dan in de regio gebruikelijk.

Geproefd
Wijnen uit Somló hebben altijd een paar jaar nodig voordat ze op dronk zijn. Toch begonnen een paar van Spiegelbergs jonge wijnen al mooi in vorm te komen. Hieronder de wijnen die de meeste indruk maakten.

Furmint 2012 

Deze wijn is volgens een nieuwe stijl gemaakt, met minder alcohol dan gebruikelijk.  
In de neus amandelen, abrikoos, perzik en mineralen.
In de smaak amandelen, abrikozen, grapefruit, sinaasappel, een beetje drop, wat lime en mineralen.
De wijn heeft niets van de blockbusters die we gewend zijn uit Somló. Geconcentreerd, mooie zachte zuren en bitters. De structuur is olieachtig en dik, boterig en vet. Een lange afdronk. Een prachtig glas.

Olaszrizling 2012
Een koekoeksei in de reeks. Omdat hij minder zuren heeft dan wettelijk toegestaan, mag deze wijn niet de beschermde naam "wijn uit Somló" dragen. Het is dan ook een "wijn uit Transdanubië".
De wijn heeft 8 maanden houtopvoeding gehad, pas over een jaar toont hij zijn ware karakter.
Een geur van amandelen en perzik. 
De smaak is wat gesloten. Ik proef een weinig fruit van witte steenvruchten en verder vooral bitters. De zuren zijn inderdaad minder dan normaal, maar heel storend is dat niet. De afdronk is lang, met mineralen en veel bitters.

Juhfark 2012
De juhfark is een moeilijke druif die karakteristiek is voor Somló. Hij is erg gevoelig voor rotting. De vruchtjes groeien in dichte trossen en verdrukken elkaar. Regen is funest voor deze variëteit. En dan hebben de druifjes in het binnenste van de trossen ook nog eens de neiging om aan het einde van de rijpingstijd te knappen. Je vraagt je bijna af hoe er van deze druif überhaupt wijn gemaakt kan worden.
In de neus is deze wijn wat gesloten, ik ruik mineralen en wat vuursteen.
Ook de smaak is ietwat gesloten, met een pietsie abrikozen. Ik proef verder vooral mineralen en wat peperigheid. Een dikke wijn. De afdronk is lang met stevige zuren.
De wijn heeft nog wat tijd nodig.

Juhfark 2011
In de neus oxidatieve tonen, mineralen en meloen.
De wijn heeft in de smaak een uitgesproken zouttoets, verder mineralen en amandelbitters. Citrustonen in de afdronk.
Deze juhfark is wat slanker dan die uit 2012, de afdronk is ook wat korter. Een mooie, boterige wijn met zachte zuren. 

Furmint 2011 (bâtonnage & sur lie)
Deze furmint heeft 20 maanden sur lie gerijpt en bâtonnage gehad.
Intensieve geur van geroosterde noten, een vol en rijk aroma.
In de smaak, die iets minder intensief is, nadrukkelijke houttonen en sinaasappel. De wijn is romig en masculien. Superlange afdronk. Een mooie eetwijn met fraaie zuren en zachte bitters.

Olaszrizling 2009
De wijn bevat 10 gram restsuikers. 
In de neus oxidatieve tonen, zoethout, salmiak, vuursteen, zout en drop.
In de smaak amandelen en een pietsie jodium. 
Een vette, volle, zware wijn. Masculien, met een hoog alcoholgehalte. Een eetwijn. De restsuikers vond ik niet passen bij de wijn, en hij zou wat meer zuren mogen hebben.

Welke wijnen proefde ik nog meer?
Olaszrizling 2011
Nászéjszakák bora 2008
Nászéjszakák bora 2011

Tot slot
 "Ik heb geen verstand van wijnmaken", zei Spiegelberg aan het begin van de avond. Onwillekeurig moet ik daarbij aan de verzekeringsman uit de reclame van Victoria Vesta denken. Die was een kei in alles en had toch "meer verstand van verzekeren". Waarmee ik maar wil zeggen: Spiegelberg kan wel degelijk wijn maken, zijn wijnen horen bij de top van Somló.

Sfeerbeelden

Verslag Grote Olaszrizlingproeverij (2)

Het doel van de Grote Olaszrizlingproeverij was om te laten zien hoe veelzijdig de olaszrizling is. Enerzijds is het een van de belangrijkste terroir-druiven van Hongarije, zelfs het hele Karpaten-bekken. Hij voelt zich in Midden-Europa uitstekend op zijn plek, het terroir van de druiven lacht je toe uit het glas. Een mooi voorbeeld daarvan waren de geproefde olaszrizlings uit het Balatongebied en Somló. Anderzijds brengt de druif ook fruitige en frisse wijnen voort, zoals die uit Eger of Zuid-Slowakije. Daarbuiten is nog van alles mogelijk. Hoogalcoholische blockbusters, halfzoete wijnen, bubbels. Olaszrizling heeft het allemaal. 
Na een lange avond proeven met TdS, ging ik zaterdag met deze top 9 naar huis.

Borbély Pincészet - Bácsi Dűlő Olaszrizling 2012 (Badacsony)
Een kruidige neus met wat citrus.
Mineralen in de smaak, amandel. 
Olieachtige structuur in de mond. Een heerlijk glas!

Bott Frigyes - Olaszrizling 2012 (Zuid-Slowakije)
Kruidige geur. 
Groene appel in de smaak, tropisch fruit en citrus. 
Een elegante, fruitige, frisse wijn.
Lange afdronk met mooie zuren.

Szent Donát  Pince - Csopaki Szitahegy 2012 (Csopak)
Een geparfumeerde neus, minalen en amandel. Beetje chemisch ook.
In de smaak amandelen, mineralen, tropische vruchten, sinaasappel.
Olieachtig in de mond. Mooie zuren in de afdronk.
Prachtig voorbeeld van een olaszrizling. TdS proefde de zomer in zijn glas. 

Szent Donát  Pince - Berekhát Csopaki Olaszrizling 2012 (Csopak)
Een stinkertje in het glas, wat rook en een pietsie teveel zwavel.
In de smaak mooi fruit, wat animaliteit, drop. Olieachtige structuur, pittige zuren.  
Deze wijn is wat zwaarder dan de Szitahegy. Heel erg lekker!

Gál Lajos Pincészete - Kántor-tag Egerszóláti Olaszrizling 2011 (Eger)
Een geur van perzik, abrikoos en sinaasappel.
In de smaak amandel, abrikoos, ananas, mineralen. 
Een superfruitige wijn met een subtiel zoetje en wat bitters.

Kasnyik Pincészet - Olaszrizling 2011 (Zuid-Slowakije)
Aanvankelijk een wat vreemde wijn, na de derde slok komt hij pas tot zijn recht.
In de geur wat honing en etherische sinaasappelolie. 
In de smaak mineralen, verder citrus en amandel.
Een bloemige wijn met mooie, frisse zuren.

Jásdi Pince - Siralomvágó Olaszrizling 2011 (Csopak)
In de neus vooral drop.
Ook in de smaak drop, verder wat sinaasappel.
Een lichte, mooie, zwoele wijn met stevige zuren en een restzoetje in de superlange afdronk. Een fruitige, elegante, vrolijke, ronde wijn.

Spiegelberg Borpince - Olaszrizling 2009 (Somló)
Een geur van mineralen, rook en jodium.
In de smaak veel tropisch fruit en amandelen.
Veel alcohol. Ondanks het blockbusterachtige karakter een mooie wijn. Olieachtig, complex en stoer, met een lange afdronk en mooie zuren.

Kreinbacher Birtok - Szent Ilona Somlói Olaszrizling 2009 (Somló)
In de neus veel mineralen.
In de smaak abrikozen, amandelen, overrijpe peer. Frisse zuren in de afdronk. Een wijn met veel bitters en aardig wat body. Een echte eetwijn.

Enkele sfeerbeelden

Györgykovács Imre - Hárslevelű 2009 (Somló)

Wie waar wat

Over het charmante wijngebiedje Somló vind je hier informatie op deze blog. Vreemd genoeg heb ik het nog niet eerder gehad over Imre Györgykovács. En dat terwijl hij in Hongarije beschouwd wordt als dé ambachtelijke wijnmaker in het land. Hij en zijn vrouw Gyöngyi doen in hun wijngaard alles met de hand. Geen machine of tractor komt eraan te pas. Ze zeggen iedere druivenstok te kennen. Gelukkig is het domein ook klein, maar 1 ha. De druiven die we hier vinden, zijn furmint, hárslevelű (Lindenblättriger), olaszrizling (Welschriesling) en tramini (Gewürztraminer). 
Györgykovács maakt sinds 1979 wijn, aanvankelijk hobbymatig en vanaf 1993 beroepsmatig. Zijn wijnen zijn zuiver, elegant en gewoon goed. In een wijn moet je het terroir van zijn herkomst kunnen proeven, is zijn motto. De wijnen rijpen in houten vaten van 500 liter, en dat is volgens de wijnmaker niet toevallig. Het formaat zorgt voor een geleidelijke micro-oxidatie, waardoor het fruitige en mineralige karakter van een wijn uit Somló tot zijn recht komt.

Proefnotities

We proeven deze wijn met Mijnheer H op een mooie zomeravond op ons balkon. Ik ben na zes maanden in de VS weer gezond terug in Budapest en dat is fenomenaal! Maar ook deze hárslevelű maakt ons blij.
De wijn in ons glas heeft ingetogen geuren van citrusvruchten, sinaasappelschil, zuurtjes, gras en mineralen. We proeven veel grapefruit en wat peer. De wijn heeft behoorlijk wat pit. Hij is romig en fluwelig en vooral elegant. Mijnheer H zegt dat hij erop kan kauwen. De afdronk is lang, met als enig klein minpuntje wat branderigheid in het staartje.

Tot slot
Van deze lichtvoetige, karaktervolle wijn worden we erg blij. Hier willen we beslist meer flessen van hebben. Deze kregen we een jaar geleden cadeau. En zoals dat gaat met cadeaus, hoeven we de prijs niet te weten. Wil je toch weten wat hij kost? Dan kun je dat opzoeken op de site van Bortársaság, waar hij ook vandaan komt.

Wijnmakerslunch in Texel met Royal Somló

De laatste zondag van juni vindt er 's middags een exclusieve wijnmakerslunch plaats in Michelinster-restaurant Bij Jef in Texel. Het is dé gelegenheid om kennis te maken met de wijnen van Royal Somló. Want die zullen bij de exquise gerechten geschonken worden. Leuk is dat de eigenaren van het domein ook aanwezig zullen zijn om hun wijnen te presenteren én over wijnland Hongarije te vertellen. Als kers op de taart zal Miranda Beems enkele van de Hongaarse wijnen voorstellen die ze in haar assortiment voert.

Royal Somló: wie wat waar

Royal Somló is - hoe kan het ook anders - te vinden in het wijngebied Somló. Het wijnhuis is in handen van de Hongaar Péter Csizmadia-Honigh en de Nederlander Omar Honigh. Het stel woont in Londen. De eigenaren maken alleen maar juhfark, dat onder de naam J op de markt gebracht wordt. Ze beschikken over 1 ha aan wijngaarden en produceren per jaar 600-1400 flessen wijn. De dagelijkse gang van zaken in de wijngaard en wijnkelder is in handen van Károly Csizmadia, de vader van Péter. (Meer informatie over Somló en de juhfark-druif vind je hier op mijn blog.)

J

J. Het klinkt als een filmster. De wijnmakers hebben hun juhfark zo gedoopt, omdat ze het simpel wilden houden, zeggen ze. Hun druiven staan in de Apátsági-wijngaard/helling, aan de zuidkant van de Somló-heuvel. De berg beschikt over een schitterend terroir, reden waarom er volgens de heren weinig ingegrepen hoeft te worden om mooie, grote wijnen te maken. Hun wijnen hebben frisse zuren en een zouttoets, een relatief laag alcoholgehalte en zijn rijk aan mineralen.
Door de eenvoudige letter en het gestileerde logo zijn de wijnen van Royal Somló duidelijk herkenbaar.

Vinificatie

De juhfark is een kwetsbare, rottingsgevoelige variëteit, die veel aandacht nodig heeft. Gelukkig kan Károly Csizmadia al zijn aandacht op deze druif richten, meer soorten voert het wijnhuis immers niet. De vinificatie ziet er in grote lijnen als volgt uit.
De druiven worden in de eerste helft van de maand oktober geoogst, en zo nodig eerder. Er wordt met de hand geplukt. Na het ontstelen en kneuzen worden de druiven 4-8 uur lang ingeweekt. Daarna worden ze in de mandpers geperst. De spontane gisting vindt plaats in tweedehands houten vaten van 400 liter, waarna de wijn sur lie blijft tot Kerstmis. Dan vindt 12-14 maanden houtrijping plaats op gebruikt hout en vervolgens 10-12 maanden rijping op RVS. Nadat de wijn gebotteld is, krijgt hij nog 3 maanden flesrijping, alvorens hij op de markt gebracht wordt. Overzichtelijk en simpel, makkelijk voor ons wijnliefhebbers.

Oogstjaren

2007

Royal Somló maakte in 2007 zijn eerste wijn. Inmiddels zijn er nog maar enkele tientallen flessen van deze jaargang over, maar die komen niet verder dan de kelder van de eigenaren. Het is een collection item. Ik zal het hoogstwaarschijnlijk nooit kunnen naproeven, maar deze juhfark heeft een rijke toets van honing, rijpe abrikozen en appelen.* Ondanks het warme wijnjaar heeft de wijn hoge zuren.

2009
De J uit dit jaar is nu volop verkrijgbaar. De wijn is vol, rijp en romig, met frisse zuren en een fantastische mineraliteit. Hubrecht Duijker schreef vorig jaar op zijn online wine magazine dat de hoge zuren van deze wijn opvallend zijn. Het fruit in de wijn noemt hij fris: grapefruit, limoen en andere citrusvruchten. De wijn is heel zuiver en eerder elegant dan zwaar.

2011
De Juhfark uit het mooie wijnjaar 2011 is net een maand op de markt. Hij heeft mooie zuren, sappig, jong fruit en rijke, minerale tonen.

Van de jaren 2008 en 2010 heeft het wijnhuis geen wijnen op de markt gebracht.

Wijnmakerslunch

De wijnen van Royal-Somló staan op de wijnkaart van drie Michelinster-restaurants: restaurant Hakkasan in London, Costes in Budapest en inderdaad, Bij Jef in Den Hoorn.
De wijn niet goedkoop, dat moet gezegd worden: hij kost om en nabij de 40 euro per fles in de wijnspeciaalzaak.
Ik wou dat ik bij de wijnmakerslunch kon zijn. Hongaarse topwijnen in een Nederlands toprestaurant, dat is toch fantastisch? En waar anders kun je op één middag verschillende jaargangen van de J proeven? Juist daarom is de proeverij een uitgelezen kans om kennis te maken met J. Miranda Beems zal kadarka, kékfrankos en furmint schenken.

Informatie arrangement

De driegangenlunch bij Culinaire Verwennerij Bij Jef begint 30 juni om 12.30 uur. Het arrangement bestaat  naast de lunch uit een aperitief, amuses, Hongaarse wijnen, tafelwater en koffie of thee met friandises. De kosten bedragen 65 euro per persoon. Zoals te verwachten valt, is de locatie een stijlvolle ambiance. Klik hier voor meer informatie.

*De proefnotities in dit artikel komen van:
- Vinissima
- Hubrecht Duijker
- Royal Somló

De foto's in dit artikel komen van de websites van Royal Somló en Bij Jef. 

Wijnsalon: Furmint uit Tokaj en Somló

Op 28 februari 2011 vond de vijfde Wijnsalon-bijeenkomst plaats. De avond was met het thema Furmint natuurlijk een knipoog naar de Grote Furmint-proeverij van een paar weken eerder. We proefden de mooiste furmintwijnen van toen, maar kozen voor een iets andere insteek. Zo vergeleken we twee wijndomeinen uit één wijngebied met elkaar, of we dronken een Furmint van dezelfde wijnmaker, maar dan uit een ander wijnjaar. Dat leverde een interessante avond op.

Karádi-Berger - Tokaji Furmint 2007 (Tokaj-Hegyalja)

Het wijndomein van Szilvia Karádi en Zsolt Berger is te vinden in het dorpje Erdőbénye, in het Zemplén-gebergte. Het is 3,2 ha groot. Er wordt vooral furmint verbouwd, wat hárslevelű (Lindenblättriger) en sárga muskotály (muscat lunel). Het stel is niet alleen actief in de wijn. Het heeft bijvoorbeeld ook een ruïnecafé in Erdőbénye, dat vroeger eigendom was van een wijnmaker. De restauratie van het negentiende eeuwse gebouw is in volle gang. Tot de afronding heeft het de functie van café, waar ook tentoonstellingen gehouden worden. Bij mooi weer kun je in de binnentuin genieten van de wijnen van het wijnhuis.

Wat vinden we van deze wijn?

Een geparfumeerde en kruidige neus. De bloemige geuren roepen direct associaties op met oranjebloesem en rozenwater. Sommigen ruiken ook honing en perzik in het glas. MV vindt de geur romig en ananas-achtig. De geur blijft, hoe lang je de wijn ook walst in het glas.
We proeven mineralen, citrus en lichte bitters. G proeft ook boterbabbelaars.
Een aromatische, frisse wijn, met vrij hoge zuren. Niet zacht, ietwat scherp zelfs. De afdronk is lang. We vinden dit een prachtige wijn.

Barta - Furmint válogatás 2009 (Tokaj-Hegyalja)

Károly Barta is een nieuwe aan het wijnfront. Hij is bezig met het opknappen van een buitenhuis in Mád, waar hij een klein hotel en proeflokaal wil inrichten. Zijn wijngaarden bevinden zich tussen Szerencs en Mád in, en vallen in eerste instantie op door de steile terrassenbouw. Barta maakte in 2007 zijn eerste wijn, althans, hij liet zich daarbij helpen door vakmensen als Gábor Orosz en István Szepsy. Attila Homonna is sinds 2009 zijn vaste wijnmaker.

Wat vinden we van de wijn?

We ruiken vuursteen, gebutste appel en overrijpe banaan. G en ik nemen ook iets van toiletverfrisser waar.
De smaak is olieachtig, mineralig, appelig. MH vindt hem iets te veel restsuikers hebben, I heeft het over een zomersmaakje. H proeft boter en tropische vruchten, en vindt deze furmint nog steeds de norm. MV vindt de wijn lekker, G niet zo.
Ik vind deze Furmint van Barta nog steeds mooi en elegant. 
Als hij iets warmer geserveerd wordt dan de andere Furmints uit Tokaj, komen aroma en smaak beter tot hun recht.

Spiegelberg Kézműves Borpince - Furmint 2007 (Somló)
István Spiegelberg heeft een klein wijndomein op de basaltbult van Somló. Hij verbouwt hier olaszrizling, furmint en juhfark op 2 ha. Zijn Furmint uit 2008 behaalde in juni 2010 op de Pannon Bormustra de eerste prijs in de categorie droge, witte wijnen. Dat is niet niks, want op deze belangrijke Hongaarse wijncompetitie deelt een internationale jury (met daarin onder anderen Master of Wine Angela Muir) de eerste prijs uit voor de beste wijn in de categorieën droog wit, zoet wit en rood. Gevolg? De Furmint 2008 van István Spiegelberg is nu nergens meer te krijgen, reden waarom ik koos voor een Furmint uit 2007.

Wat vinden we van de wijn?

L ruikt als eerste bloed en ijzer in het glas. G heeft het over een rode pinot noir-wijnlucht: bosachtig, aards. De wijn is zwaar mineralig in de neus, met duidelijk honing en harstoetsen.
We proeven grapefruitbitters, G en ik proeven lekkere mineralen. T proeft nadrukkelijk tabak. Verder doet de smaak wat chemisch aan. We vinden dat hij iets te veel zuren heeft, en onvoldoende body.
Deze wijn staat ver af van de mooie Furmint uit 2008 die ik op de Furmint-proeverij geproefd heb. Ongetwijfeld heeft dat te maken met het lastige wijnjaar 2007 (hittegolf in juli, veel regen in augustus). De wijn is trouwens met een stuk Franse kaas lekkerder.

Hollóvár Pincészet - Furmint 2008 (Somló)

Lajos Takács, eigenaar van dit wijndomein, heeft zijn 4 ha grote wijngaard aan de voet van de basaltheuvel liggen. Hij verbouwt vooral hárslevelű (45%), furmint (24%), olaszrizling en juhfark. De wijnen van Hollóvár staan bekend als heftige wijnen, zeker in positieve, maar ook in negatieve zin. Niet zelden kom je in proefnotities termen tegen als paardenpis (excusez le mot) en andere pittige beschrijvingen. Zo'n wijn vraagt erom om geproefd te worden! Bovendien leek het me spannend om twee furmints uit Somló naast elkaar te zetten. Die van Hollóvár hebben we voor de eerste slok drie uur lang laten beluchten.

Wat vinden we van de wijn?

De geur doet mij meteen duizelen, wow! Maar daarin sta ik alleen.
De aroma's die de revue passeren: bruine bonen uit blik, aluminium (MV), gebakken uien, babyluiers en urine (T). Ik vind de geur inderdaad heel heftig, zwaar aards en animaal, maar vooral móói!  
Mijn medeproevers vinden de smaken onaangenaam: witte grapefruitschil, groenten, olie, petrol, rottend zeewier (G). Ik proef ook gember. 
Ik ben een van de weinigen die dit een fantastische wijn vindt. Ik vind hem rauw, loodzwaar en aards, proef ook iets wat ik zou willen omschrijven als 'rood in de mond'. Geur en smaak zijn steeds anders. Een superspannende wijn, vind ik. H vindt hem mooi worden wanneer hem na lange tijd uit de karaf terugproeft. Ik denk, dat de wijn een etmaal in een karaf belucht moet worden om zich helemaal te geven.
Waarschijnlijk smaakt hij uitstekend bij Aziatische gerechten, zeg MV. En Franse kaas maakt hem (nog) lekkerder.
Wat mij betreft een topwijn!

Demeter Zoltán - Veres Furmint 2009 (Tokaj-Hegyalja)

Demeter wordt in Tokaj-Hegyalja als een icoon gezien. Zijn wijnen zouden zeer geconcentreerd zijn. Zijn wijngaard is 4 ha groot. Afgelopen september was ik wat teleurgesteld in zijn wijnen, dacht dat ik hem niet begreep. Daarentegen deed zijn mooie Veres Furmint uit 2009 me duizelen op de laatste Grote Furmint-proeverij.

Wat vinden anderen van de wijn?

'Prettig', zegt MV. We ruiken lychees, tropisch fruit, nectarines, grapefruit, kruiden en 'een frisse regenbui op een warme zomeravond' (I en L).
H vindt de aandronk wat zoetig. We proeven mango en perzik. Ik proef vooral mineralen, petrol en kruiden. We vinden deze vetter dan de furmint van Barta, ook iets beter (behalve H, die Barta nog steeds de norm vindt). G heeft het over een romantische date, en zegt dat ze - tegen haar verwachtingen in - blij wordt van Tokaj.

Orosz Gábor Pincészete - Furmint 2006 (Tokaj-Hegyalja)

Gábor Orosz verbouwt op 7 ha furmint, hárslevelű (Lindenblättriger) en sárgamuskotály (muscat lunel). Zijn druiven staan op percelen van wisselende bodemsamenstelling, zodat Orosz' wijnen ook verschillende van karakter zijn. Deze Betsek furmint komt van het perceel dat de naam Betsek draagt. De bodem bestaat uit een witte zachte tufsteen, dat rhyoliet bevat. De druiven hier leveren volle, mineralige wijnen.

Wat vinden we van de wijn?

We zijn lang bezig met het vaststellen van de geuren: sinaasappel, Grand Marnier, geconfijte sinaasappel, amandel, drop, Kerstmis, Sinterklaas, honing, jujubes, zoethout, laurier, rozen, spijs, anijs en kardemom. 'Deze gaat boven mijn favoriet Barta uit', zegt H.
Nu heeft T het over een romantische date.
De smaak roept veel minder associaties bij ons op: mineralen, leer (een nieuwe schooltas, zegt L), mint en tannines. 
De wijn heeft het allemaal: mooie, stevige mineralen, zuren en bitters. Van alles precies genoeg, zoveel, dat alles compleet is. En de afdronk? Die duurt maar voort en voort en voort. We hoeven er niets meer aan toe te voegen: deze wijn is gewoon áf.